Corrumpeerde Hollywood de CIA of was het andersom?

Twee interne onderzoeken en nieuwe richtlijnen voor de omgang met Hollywoodtypes: dat richtte de film Zero Dark Thirty in 2012 aan in de burelen van de Amerikaanse geheime dienst CIA. Een rapport waar webpublicatie Vice de hand op legde via de Amerikaanse wet openbaarheid bestuur schetst de omvang van de corruptie.

De film over de jacht op en executie van Osama bin Laden baseerde zich op informatie van tien betrokkenen bij de CIA en de Navy Seals – scriptschrijver Mark Boal werkte aanvankelijk aan een film over de nipte ontsnapping van de Al Qaeda-leider uit het grottencomplex Tora Bora.

De CIA-top bleek achteraf zeer bezorgd over de funeste invloed van Boal en regisseur Bigelow op zijn agenten. Boal, die zonder toestemming een geheime medailleceremonie voor de helden van de raid op Abbottabad bijwoonde, fêteerde op zijn beurt zijn CIA-informanten op diners met cadeautjes als een fles tequila van 170 dollar of oorbellen met (nep) zwarte parels van 60 dollar.

Een CIA’er ontmoette Boal liever niet op kantoor „vanwege jaloezie van collega’s”, maar in een hotelkamer, waar de scriptschrijver tot driemaal toe roomservice bestelde (tomatensoep, frites, spa) Een agente die met Boal ging shoppen, wees een aangeboden ticket voor een modeshow van Prada en een setbezoek gelukkig van de hand, maar toch: de CIA scherpte de regels aan en opende een centraal register voor entertainmentcontacten.

Zo ademt het rapport van ruim 100 pagina’s zoveel benepen lulligheid dat je het voor desinformatie zou aanzien als het de CIA niet was. En gecorrumpeerd of niet, Gawker onthulde in 2013 al dat dezelfde CIA-informanten Boal en Bigelow overhaalden vervelende scènes te schrappen: CIA-heldin Maya (Jessica Chastain) aan het waterboarden, CIA-agenten die dronken met kalasjnikovs in de lucht schieten in Islamabad.

Grosso modo had de CIA ook geen heldhaftiger film over zichzelf kunnen maken dan Zero Dark Thirty. Maya en haar team zijn zichzelf wegcijferende, geïsoleerde underdogs, niet veldagenten van een machtige surveillancemoloch. Oké, ze martelen erop los, maar het resultaat mag er wezen: het hoofd van Osama. En het doet hun meer pijn dan de ondervraagden.

Neomarxist Slavo Zizek had gelijk: Zero Dark Thirty komt neer op normalisering van foltering door de CIA. Dat maakt het rapport over corrumpering door Hollywood komisch. Wie heeft wie precies gecorrumpeerd?

    • Coen van Zwol