Mijn vrienden vragen: Hoe denkt het Westen over IS?

Wat doet het Westen om IS te verslaan? Wanneer gaat het gebeuren? Die vragen krijgt schrijver Rodaan Al Galidi van vrienden en familie uit Irak.

Foto Kim Hong-Ji/Reuters

Meer dan veertig jaar geleden ben ik geboren in Irak. Als men toebehoort aan het land waar men geboren is, dan ben ik Irakees. Alleen daarom. Maar had ik een binding met dat land? Ik denk van niet. Geen kinderjaren, want die tijd, mijn puberteit, de studententijd, al die jaren zijn opgegeten door oorlogen. Ik ben geboren in oorlog, opgegroeid in oorlog, afgestudeerd in een andere oorlog en vanaf 2003 zie ik de oorlogen daar vanuit Nederland. Als je me vraagt ‘hoe zit dat?’ dan heb ik geen beter antwoord dan dat Irakezen zijn gemaakt voor oorlog. Of gevormd door oorlog. Met slechts die twee mogelijkheden heeft de vrede er, als die er soms was, altijd te kort geduurd om dat te veranderen.

Ik volg de situatie in het Midden-Oosten, vooral in Irak en Syrië, niet dagelijks, maar per uur. Want ik heb daar nog familie, vrienden, kennissen. Tijdens de Irakoorlog in 2003 werd ik hier geïnterviewd over de oorlog daar. Nu is het omgedraaid en word ik gebeld door journalisten daar over de situatie hier. Ook familie en vrienden ondervragen mij erover: hoe denkt het westen over IS? Als een terroristische organisatie die vernietigd moet worden? Of een staat, waarvoor je respect hebt, simpelweg omdat het bestaat?

Een paar vliegtuigen achter de wolken

Een paar dagen geleden sprak ik met Ahmed Salman, een vriend uit Ramadi: een stad in Irak, gelegen aan de rivier Eufraat, ongeveer 100 kilometer ten westen van Bagdad. Ahmed Salman is dakloos door gevechten met IS. „Elke keer als IS een westerling onthoofdt, hopen we dat het Westen iets gaat doen, maar er gebeurt niets, op een paar vliegtuigen achter de wolken na, die bommen werpen en meteen weer verdwijnen. IS gebruikt hen als smoes om vijanden te straffen en hen geld af te nemen.”

Een andere vriend, die anoniem wil blijven omdat zijn familie nog onder de macht van IS in Mosul woont, verbaasde mij met zijn vraag. „Waarom kan het Westen de Talibaan uit steden zetten en naar de bergen verjagen, terwijl IS minder sterk is dan de Talibaan, en minder lang ervaring heeft met vechten? Waarom vernietigt het Westen IS met minder dan 30.000 man niet gewoon? De echte harde kern bestaat uit nog geen drieduizend strijders.”

Door mijn gesprekken met mensen daar begrijp ik nog minder van de situatie rond IS. Steeds maar klinken de woorden van Yasin in mijn oren, die nog in Irak woont en met wie ik gisteren skypete: „Volgens mij heeft het Westen een nieuwe 11 september nodig om echt tegen IS te gaan vechten. Het Westen doet niets tot het vuur bij haar eigen vlees aankomt.”

Die raketten bereiken Zwolle niet

Toen ik uit Irak vluchtte, hoopte ik daarmee de oorlog achter mij te laten, maar dat bleek niet zo te zijn. In Irak was de oorlog soms een paar kilometer verderop – nu voelt het als heel dichtbij. Soms deelt de oorlog met mij mijn bed en veranderen mijn dromen in nachtmerries. Toen ik in Irak woonde, was de oorlog gemakkelijker, ik dacht alleen aan mezelf, zoals iedereen aan zichzelf dacht. Maar hier denk ik aan iedereen in de ellende daar, want de raketten van de oorlog daar bereiken Zwolle niet.

Wat mij trouwens het meest beangstigt is dat IS al een generatie kinderen in handen heeft. Zij groeien op met de ideologie. Kinderen zijn al gebruikt voor executies. IS noemt die kinderen ‘de welpen van de islam’. Hun ster is een kind van 11 dat in januari 2015 met een schattig glimlachend gezicht onschuldig en rustig twee Russen met een pistool executeerde. Hij wordt als voorbeeld gebruikt voor andere kinderen.

Laat de welpen opgroeien tot leeuwen, maar niet tot ‘leeuwen van de islam’. Een religie heeft geen wilde dieren nodig. Juist vlindertjes en vogeltjes, die door licht en vrede de hemel binnengaan, of gewoon mensen, die het leven waarderen.

IS wordt steeds beroemder

De tijd gaat door en IS wordt sterker. Elke keer als er een filmpje over de afschuwelijke praktijken het internet op wordt gegooid, verschijnen er andere filmpjes van mannen met baarden die het wel of niet eens zijn met IS. Mannen die via de Koran en de sharia willen bewijzen dat IS wel de echte islam is, of dat het juist niet zo is. En zo wordt IS steeds beroemder. Dat is wat haar meer macht geeft dan andere terroristische organisaties, die net zo gevaarlijk zijn en misschien sterker, zoals Jabhat al Nusra, die bij Al-Qaeda hoort.

Een toeschouwer van een slechte film

Wanneer wordt To be or not to be? voor Europa IS or not IS? Dat is de vraag van mijn vrienden. Het Westen slaapt, IS is klaarwakker. Elke keer beweegt het Westen haar hand in haar slaap om weer een slaaptabletje in te nemen, om nog langer te rusten. En IS weet dat. Ondertussen verspreiden zij zich overal. In Egypte, Libië, Tunesië, Jemen, noem maar op. Terwijl het Westen in haar slaap droomt dat een paar piloten in de lucht de wereld als in een Hollywood-film van het gevaar kunnen redden.

Dan ben ik een soort toeschouwer, die van een afstand kijkt naar de nachtmerrie die zich afspeelt en wenste dat ik kon zeggen: wat een kutfilm, zet maar uit, of in de pauze de bioscoop kon verlaten om met vrienden thee te drinken.

    • Rodaan Al Galidi