Goed plan voor het boekenvak? Verdien er 15.000 euro mee

Het boekenvak moet helemaal anders. Vanaf vandaag is de inschrijving geopend voor de startup-wedstrijd Renew the book. Iedereen met een goed idee is uitgenodigd om een revolutie te ontketenen. En dat mag ver gaan. Wiet de Bruijn, voorzitter van de Groep Algemene Uitgevers (GAU): “We roepen talent op om het boekenvak op zijn kop te zetten. Zodat we denken: maakt dit onszelf overbodig?”

Nu uitgevers en boekhandels het dieptepunt van de crisis achter zich lijken te laten en de verkoopcijfers iets stijgen, is het tijd voor vernieuwing. Want niemand gelooft dat de 25 procent omzetdaling die het vak de afgelopen vijf jaar te verwerken kreeg alleen aan de crisis is te wijten. Het boek ondervindt steeds meer concurrentie van Netflix en sociale media.

Waarom zo’n wedstrijd?

Minister Jet Bussemaker (PvdA, Onderwijs en Cultuur) stelde innovatie en betere samenwerking begin dit jaar als voorwaarde voor het instandhouden van de vaste boekenprijs. Dat mechanisme, waarbij een boek overal hetzelfde kost, beschermt boekhandelaren tegen de inkoopmacht van Amazon en supermarkten en voorkomt dat uitgevers alleen nog inzetten op geheide kaskrakers. Maar die prijsbescherming mag er niet toe leiden dat het boekenvak in slaap sukkelt. Vandaar Bussemakers eis.

De uitgevers speelden al langer met het idee van een wedstrijd, maar werden “getriggerd” door de minister, zegt De Bruijn, die behalve GAU-voorzitter ook directeur is van uitgeefconcern VBK, met daarin uitgeverijen als Ambo|Anthos, AtlasContact en Luitingh-Sijthoff. Volgens hem is het uniek dat uitgevers de wedstijd gezamenlijk uitschrijven.

Naar wat voor ideeën kijken ze uit?

“Werkelijk alles”, zegt Oscar Kneppers, oprichter en directeur van de Amsterdamse incubator Rockstart, waarmee de GAU samenwerkt voor dit project. Kneppers:

“Als het maar te maken heeft met het op de markt brengen van het werk van schrijvers. Het mag over e-books gaan, of een methode voor de productie van boeken waardoor er geen afval meer ontstaat. Voor mijn part gaat het over lettertypes.”

Belangstellenden kunnen tot 10 oktober hun idee inleveren, waarna een jury van uitgevers en Rockstart-medewerkers er vijf selecteert. Die mogen dat in de maand november in Amsterdam onder begeleiding uitwerken.

De uiteindelijke winnaar krijgt 15.000 euro van de GAU. Volgend jaar en het jaar erna zijn er nieuwe lichtingen gepland.

De timing is behoorlijk strak. “Het gaat niet om ideeën die op de achterkant van een bierviltje passen”, zegt Kneppers. “Je moet al een betaversie of een prototype klaar hebben, en een team.” Een goed team bestaat uit een ontwikkelaar, een ontwerper en iemand die de zakelijke kant doet, legt hij uit. Vaak ontbreekt die laatste.

Kneppers:

“Je kunt beter een middelmatig idee hebben met een goed team dan een superidee met een slecht team. Er zijn ideeën zat, de schaarste zit hem in de teams. Alles is al eens bedacht. Ik moet vaak zeggen: stop met praten, begin met bouwen. Er gebeurt al best veel in het boekenvak. Denk aan de ontwikkelingen rond het e-book en TenPages (dat auteurs helpt zelf hun werk uit te geven, red.). Het komt alleen niet van de grond.”