Wir schaffen das... nicht mehr

Er komen te snel te veel vluchtelingen. Duitsland sluit daarom de grens. Het treinverkeer tussen Duitsland en Oostenrijk werd stilgelegd.

Foto Andreas Gebert/AP

In 48 uur ging Duitsland dit weekeinde van „Wir schaffen das” naar controles aan de Oostenrijkse grens en het stilleggen van het treinverkeer. Want dat maakte minister Thomas de Maizière (Binnenlandse Zaken, CDU) gistermiddag bekend. Duitsland is op de grens gestuit voor het opvangen en registreren van de tienduizenden asielzoekers die sinds vorig weekend het land waren binnengekomen

Dit betekent volgens de Süddeutsche Zeitung dat bondskanselier Angela Merkel een nog niet eerder vertoonde politieke taxatiefout heeft gemaakt. De Duitse poging om het humanitaire gidsland van Europa te worden, is gestuit op de realiteit van de harde cijfers. Voor Europa is dit opnieuw een signaal dat de vluchtelingencrisis alleen door nauwe samenwerking kan worden bezworen.

Duitsland was juist zo trots

Twee weken geleden keek Europa, en ook de meeste Duitsers, met een warm gevoel naar Merkel toen zij besloot de duizenden asielzoekers die via Hongarije en Oostenrijk naar Duitsland wilden, toe te laten. Dit was volgens commentatoren in heel Europa, en vooral ook in Duitsland, de moreel juiste weg: humanitaire noodhulp voor die duizenden Syriërs, Afghanen en Irakezen die vast zaten in Boedapest, voor het station.

De tragedie met de vrachtwagen vol dode asielzoekers die werd aangetroffen op de snelweg naar Wenen en daarna het verstilde beeld van de verdronken peuter Aylan Kurdi verzachtte de toepassing van de asielwetgeving.

Duitsers begroetten vanaf vorig weekeinde bijna euforisch de asielzoekers, die vaak wat bedremmeld de treinen uitkwamen. Dit was het echte Duitsland, zeiden de commentaren, het nieuwe, lichte Duitsland.

De voortdurende brandaanslagen op onderkomens van asielzoekers worden gepleegd door een achtergebleven minderheid van neonazi’s die buiten de eigenlijke Duitse samenleving staan, zo klonk het. En tot drie dagen geleden betoogde Angela Merkel nog dat „het grondrecht op asiel geen bovengrens kent”. Vicebondskanselier Sigmar Gabriel, tevens SPD-leider, zei dat Duitsland de komende jaren best vijfhonderdduizend asielzoekers aankan, per jaar.

De regering wilde met deze bezweringsformules de toenemende spanning in de samenleving wegnemen over de vraag of het land de grote aantallen nieuwkomers wel aankan. In de algemene politieke en financiële beschouwingen afgelopen week in de Bondsdag verzekerde ook minister Wolfgang Schäuble (Financiën) dat het land er prima voorstaat. Vorig weekeinde besloot de regering komend jaar zes miljard extra uit te trekken voor het asielbeleid. Dat kon uit de meevallers, dus zonder belastingverhoging. De evenwichtige begroting, de voor de CDU zo belangrijke „zwarte nul”, zou in stand blijven.

De deelstaten kwamen in opstand

De premiers van de deelstaten, die in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor de opvang, kwamen donderdag in opstand. De drie miljard euro die de federale regering de deelstaten had toegedacht, was ontoereikend. Daar kwam bij dat afgelopen week overal uit het land de boodschap kwam dat de noodopvang volzit.

Merkel, die het vorige weekeinde tamelijk onbesuisd de grenzen openzette wegens humanitaire nood in Hongarije, sloot de grenzen gisteren even onverwachts wegens de humanitaire chaos die in eigen land dreigt. Ook wegens een dreigende opstand in eigen gelederen. En met het sluiten van de grenzen worden ook alle oproepen aan Europa om in te grijpen, extra kracht bij gezet.