Turkije ligt dwars in het onderzoek naar Joris Demmink

Foto Maarten Hartman

De Haagse onderzoeksrechter Yolande Wijnnobel staakt pogingen om in Turkije getuigen te horen inzake het strafrechtelijk onderzoek naar verkrachting van twee minderjarige jongens in Turkije door de oud-secretaris-generaal van het ministerie van Veiligheid en Justitie Joris Demmink.

Een woordvoerder van de Haagse rechter-commissaris zegt desgevraagd dat Turkije heeft laten weten “om juridische redenen” niet te kunnen meewerken” aan het onderzoek naar vermoedens van pedoseksuele activiteiten van Joris Demmink (67). De beschuldigingen over seks met minderjarigen zouden in Turkije na eerdere aangiften namelijk al eens zijn onderzocht en het ne bis in idem beginsel (iemand kan niet twee keer voor hetzelfde feit worden berecht) staat nieuw onderzoek niet toe in deze zaak, aldus de Turken.

De rechter-commissaris heeft in totaal drie reizen naar Turkije gemaakt om te proberen getuigen te horen. Het gaat onder meer om Mustafa en Osman die zeggen als tieners in de jaren 90 in Turkije te zijn verkracht door Demmink. Minister Van der Steur (Justitie, VVD) heeft deze zomer telefonisch geprobeerd via zijn Turkse ambtgenoot het onderzoek vlot te trekken. Tevergeefs.

Al vijftien jaar geruchten

Op 20 januari vorig jaar gaf het gerechtshof in Den Bosch het OM de opdracht “met voortvarendheid” strafrechtelijk onderzoek te doen naar de al vijftien jaar aanhoudende geruchten over Demmink. Het hof meent dat er “voldoende feiten en omstandigheden” zijn “waaruit een redelijk vermoeden van schuld voortvloeit”.

Advocaat Adèle van der Plas – van de twee Turkse mannen die zeggen te zijn verkracht – is vorige maand door het OM geïnformeerd over het verloop van het onderzoek. Ze noemt het eigenaardig dat de Turken kennelijk ook niet oude dossierstukken geven. Zij denkt dat er een “geheime overeenkomst” is gesloten tussen Turkije en Nederland. Turkije zou zwijgen over Demmink in ruil voor medewerking die Nederland leverde aan het wegens drugshandel tot levenslang veroordelen van de Koerdische vrijheidsstrijder Baybasin.

Het OM doet nog onderzoek naar eerdere signalen van seksueel misbruik door Demmink dat zich in Nederland zou hebben afgespeeld. Dat zou volgens justitiële bronnen mogelijk nog materiaal kunnen opleveren. Het onderzoek wordt waarschijnlijk dit jaar afgerond.

De zaak Demmink

Joris Demmink was van 2002 tot 2012 de hoogste ambtenaar van Justitie. De beschuldigingen over seksuele uitspattingen met minderjarige jongens zijn al zo’n vijftien jaar oud. Zelf heeft hij altijd alles ontkend. In 2003 publiceerden De Gaykrant en Panorama over zijn pedoseksuele activiteiten. De bladen moesten de beschuldigingen intrekken nadat de ambtenaar met gerechtelijke stappen dreigde. In 2007 waren er nieuwe beschuldigingen.

In 2012 schreef het AD dat Demmink begin jaren 80 contacten had met een pooier van minderjarige jongens. Demmink klaagde de krant de krant aan wegens smaad, maar hij verloor de rechtszaak.