Turkije ligt dwars bij onderzoek zaak-Demmink

Justitie doet onderzoek naar mogelijke verkrachting.

De Haagse onderzoeksrechter Yolande Wijnnobel staakt pogingen om in Turkije getuigen te horen inzake het strafrechtelijk onderzoek naar de voormalige secretaris-generaal van het ministerie van Veiligheid en Justitie, Joris Demmink. Het gaat om verdenkingen van verkrachting van twee minderjarige jongens.

Een woordvoerder van de Haagse rechter-commissaris zegt desgevraagd dat Turkije heeft laten weten „om juridische redenen” niet te kunnen meewerken” aan het onderzoek naar vermoedens van pedoseksuele activiteiten van Joris Demmink (67). De beschuldigingen over seks met minderjarigen zouden in Turkije na eerdere aangiften namelijk al eens zijn onderzocht en het ne bis in idem -beginsel (iemand kan niet twee keer voor hetzelfde feit worden berecht) zou nieuw onderzoek niet toestaan.

De rechter-commissaris heeft in totaal drie reizen naar Turkije gemaakt om te proberen getuigen te horen. Het gaat onder meer om Mustafa en Osman die zeggen op hun twaalfde respectievelijk veertiende jaar in de jaren negentig in Turkije te zijn verkracht door Demmink. De laatste reis was de rechter in gezelschap van een officier van justitie. Ook minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) heeft afgelopen zomer geprobeerd via zijn Turkse ambtgenoot het onderzoek vlot te trekken. Tevergeefs.

Vorig jaar gaf het gerechtshof in Den Bosch het OM de opdracht „met voortvarendheid” een strafrechtelijk onderzoek te doen naar de geruchten over Demmink. Het hof wil dat in het onderzoek ook een Turkse agent wordt gehoord die eerder in Turkije heeft verklaard dat hij als beveiliger van Demmink „minderjarige jongens voor hem moest regelen”.

Advocaat Adèle van der Plas – van de twee Turkse mannen die zeggen te zijn verkracht – is vorige maand door het OM geïnformeerd over het verloop van het onderzoek. Zij noemt het eigenaardig dat de Turken kennelijk ook niet oude dossierstukken over onderzoek naar pedoseksuele activiteiten aan Nederland overleggen. Zij denkt dat er een „geheime overeenkomst” is gesloten tussen Turkije en Nederland. Turkije zou zwijgen over Demmink in ruil voor medewerking die Nederland leverde aan het wegens drugshandel tot levenslang veroordelen van Koerdische vrijheidsstrijder Baybasin.

Een OM-woordvoerder zegt dat „de wens voor onderzoek in Turkije niet wordt losgelaten maar de voortekenen zijn niet echt gunstig”. Het OM is nog bezig met onderzoek naar eerdere signalen van seksueel misbruik door Demmink dat zich in Nederland zou hebben afgespeeld. Dat zou volgens justitiële bronnen nog materiaal kunnen opleveren. Het onderzoek wordt waarschijnlijk nog dit jaar afgerond.

    • Marcel Haenen