Steeds vaker toelatingseisen voor bachelor en master

De Keuzegids Hoger Onderwijs telt inmiddels 262 hbo-opleidingen met een vorm van selectie aan de poort (op een totaal van duizend) voor toelating. Bij het wetenschappelijk onderwijs zijn dat 70 van de 400 bachelors-opleidingen.

Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen. Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Steeds meer opleidingen in het hoger onderwijs stellen extra eisen aan toelating tot bachelors en masters. De Keuzegids Hoger Onderwijs telt inmiddels 262 hbo-opleidingen met een vorm van selectie aan de poort (op een totaal van duizend) voor toelating. Bij het wetenschappelijk onderwijs zijn dat 70 van de 400 bacheloropleidingen.

Ongeveer 80 procent van de 1.200 masters-opleidingen aan de universiteit heeft bovendien een procedure waarin op individueel niveau wordt besloten of een student al dan niet wordt toegelaten. “Als je overstapt, willen de nieuwe opleidingen je vakken zien. Meteen ook een cijferlijst. En regelmatig ook de motivatie erbij”, zegt Marie-Louise Schonewille die het onderzoek deed voor de Keuzegids. “We zien enorme groei”.

Bussemaker: ik hou selectie in de gaten

Onderzoeksmasters zijn lang niet voor iedere bachelor toegankelijk. Voor bepaalde masters is extra kennis van het Engels vereist, een minimale score tijdens de bacheloropleiding, of relevante extracurriculaire activiteiten. Enkele voorbeelden:

  • De Wageningen University wil behalve een bachelor in science onder andere een gemiddelde van 70 procent van de maximaal te behalen score in die vooropleiding.
  • De masteropleiding maatschappijgeschiedenis in Rotterdam vraagt een gemiddeld cijfer voor de bachelorgraad, academische schrijfvaardigheid en motivatie.
  • De Rotterdam School of Management wenst naast andere voorwaarden minstens gemiddeld een 7 voor de bachelor. Hetzelfde geldt voor de studies politieke wetenschappen en archeologie van Leiden University
  • De opleiding Articificial Intelligence van Maastricht University stelt behalve een motivatiebrief ook vloeiend Engels en een hoge score in analytisch schrijven en redeneren als eis.

Minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) zegt in een reactie dat ze “de mate van selectie in het Hoger Onderwijs nauwgezet gaan monitoren”.

“Het gaat hier niet alleen over selectie op cijfers maar ook over selectie op basis van hele specifieke kwaliteiten, zoals voor de theaterschool, de pabo of voor Engelstalige opleidingen”

‘Men doet maar wat’

Bussemaker wijst erop dat niet alle opleidingen op dezelfde manier zullen selecteren.

“Als blijkt dat er sprake is van een bedreiging van de algemene toegankelijkheid zal ik ingrijpen.”

Kamerlid Mohammed Mohandis (PvdA) vindt dat selectie niet de norm mag worden.

“Elke bachelor moet in principe naar de masters kunnen doorstromen”

Parlementariër Paul van Meenen (D66) vindt dat er alleen mag worden geselecteerd als er te weinig plaatsen zijn. “Men doet maar wat”, zegt hij over de selectiemethoden. Volgens Jasper van Dijk (SP) worden door selectie “laatbloeiers buiten de deur worden gehouden”. Sara Spano van de landelijke studentenvakbond is bang dat er uiteindelijk een “afvoerputjesmaster” ontstaat waar alle afgewezen studenten heen moeten. Ze krijgt nog weinig klachten van studenten “omdat er nog redelijk wat uitwijkmogelijkheden zijn. De ontwikkeling is geleidelijk.”

Volgens Michel Rog (CDA) helpt selectie tegen de hoge uitval in het onderwijs. Pieter Duisenberg (VVD) vindt het hoger onderwijs “te veel eenheidsworst”.