Kabinet wil uit politiemoeras

Incident in een grote strafzaak – een politie-infiltrant verzamelt bewijs van jihadisme met een nepidentiteit op Facebook, maar vergeet zijn eigen uitingen en foto’s op te slaan. En dus is voor de rechter en advocaat niet meer na te gaan of er sprake was van herhaling of imitatie door de verdachten, van uitingen die de politie ze aanreikte. Zoiets is behalve nalatig en dom, ook ernstig, voor de integriteit van het strafproces.

Deze blunder kan moeilijk los worden gezien van de erkenning door minister Van der Steur (Justitie, VVD) vorige week van kwaliteitsproblemen bij de recherche. Het kabinet stuurde de Tweede Kamer een ‘herijkingsnota’ over de Nationale Politie, waarin een adembenemende reeks problemen werd opgesomd.

Over de recherche merkte de minister op dat van velen „het niveau fundamenteel verhoogd moet worden”. Kennis wordt niet op peil gehouden, resultaten zijn te mager, er moet te veel werk worden overgedaan en er is te weinig specialistische kennis om de criminaliteit bij te benen. Met name op cybercrime en financieel economische criminaliteit heeft de recherche te weinig zicht.

Het stemt geheel overeen met een dit voorjaar gepubliceerd boek van oud-rechercheur Princen, De Gekooide Recherche. Daaruit rijst een beeld op van gebrek aan prestatiedrift, vakkennis, motivatie en ambitie.

Van der Steur had meer slecht nieuws. De reorganisatie als zodanig is vastgelopen. De belofte om deze zomer overal 1 wijkagent per 5.000 inwoners te hebben aangesteld, wordt bij lange niet gehaald. De basispolitiezorg komt niet van de grond. De inspectie Veiligheid en Justitie waarschuwt zelfs dat de ooit als ‘robuuste basisteams’ aangekondigde nieuwe indeling helemaal dreigt te mislukken. Althans de realisering kon wel eens „zeer weerbarstig” blijken.

Van der Steur stopt er nu 230 miljoen euro extra in en geeft de korpsleiding twee jaar meer tijd. De minister wist de Kamer er donderdag nog net van te overtuigen dat hij het tij kon keren, maar de twijfel leefde breed. Kan zo’n megareorganisatie wel als het sterk georganiseerde personeel massaal in verzet is tegen het cao-aanbod? De politiebonden hebben in het proces en in de eigen korpsleiding geen vertrouwen meer. Van der Steurs reparatieplan zit intussen best slim in elkaar. De klagende burgemeesters krijgen weer meer inspraak in de prioriteiten, het Openbaar Ministerie wordt een beter opgeleide recherche voorgespiegeld, de politie krijgt meer tijd en meer geld en de Kamer een minister die de problemen niet langer wegwuift. Op zichzelf is dat winst, maar het blijft verbluffend hoe een kabinet dat de burger meer ‘veiligheid’ beloofde met de Nationale Politie in zo’n diep moeras is terechtgekomen.