Iedereen heeft advies voor Fed

De Amerikaanse centrale bank Fed kan deze week de zeer lage rente verhogen. Maar zal ze dat ook inderdaad doen?

Politiecontrole bij het Fed-kantoor in Washington. Mogelijk verhoogt de centrale bank van de VS deze week de rente. Foto Kevin Lamarque / Reuters

Deze week kan er een einde aan een tijdperk komen: het tijdperk van de 0,25 procent. Dat is het historisch lage niveau van de rente die de Federal Reserve rekent sinds 2008, het jaar dat zakenbank Lehman Brothers omviel. Donderdag, wanneer het bestuur van de Amerikaanse centrale bank bijeenkomt in Washington, kan het de rente weer verhogen.

Maar zal de Fed dat ook doen? Dat is de vraag die beleggers en economen bezighoudt sinds de Fed-vergadering van juni, toen voorzitter Janet Yellen zinspeelde op een verhoging later dit jaar. Die ligt in de rede, want de Amerikaanse economie doet het goed. De groei in het tweede kwartaal van dit jaar was 0,9 procent, tegen 0,4 procent in Europa. De werkloosheid in de VS blijft dalen en bedraagt nu iets meer dan 5 procent. Als de rente zo laag blijft, blijft lenen goedkoop en kan de economie oververhit raken.

Aan de andere kant is de inflatie in de VS laag. Er zijn allerlei inflatie-indices waar de Fed naar kijkt. De zogeheten PCE-index is een van de belangrijkste. Die staat op 1,2 procent, een stuk lager dan de 2 procent die de Fed als officieel inflatiedoel hanteert. Met het effect van de lage olieprijs meegerekend is de inflatie zelfs 0,3 procent.

Genoeg stof voor debat in het Fed-bestuur, zeker omdat de bank, anders dan de Europese Centrale Bank, een dubbel mandaat heeft. Zij moet de inflatie op 2 procent krijgen én de werkloosheid bestrijden. Dat levert argumenten voor de ‘haviken’, die een strak beleid met een hoge rente voorstaan, maar ook voor de ‘duiven’, die een lage rente bepleiten.

De Fed is een systeem van twaalf regionale centrale banken, waarvan de presidenten mogen meepraten. Vier van hen mogen, op roulatiebasis, stemmen bij monetaire besluiten. Dit jaar zijn dat onder anderen een havik uit Richmond en een duif uit Chicago. Behalve de regionale presidenten zitten er vijf permanente directieleden in het bestuur. Ook onder hen zijn beide kampen vertegenwoordigd.

Yellen moet consensus vinden, wat extra lastig is omdat Fed-besluiten de hele wereldeconomie raken. Daarom krijgt de Fed veel ongevraagd advies. Zo is de Wereldbank fel tegen renteverhoging. Bij een hogere rente wordt beleggen in de VS aantrekkelijker en kan kapitaal wegtrekken uit opkomende landen, die het al zwaar hebben. Door de onrust in China neemt de druk op de Fed toe om te wachten met renteverhoging. Het is de vraag of Yellen zich daarvan iets aantrekt. Haar mandaat is toch echt binnenlands.

    • Mark Beunderman