Brieven

Darwin ontbreekt nog

Uw bijlage Wie is wij (5/9) ontbeert, als zo vaak, een natuurwetenschappelijke bijdrage. Daardoor ontbreekt de universele basis, het eenvoudige evolutionaire concept, dat onze identiteit verklaart. De mens is een sociaal dier, de groep is essentieel voor de veiligheid, het welzijn en het overleven van het individu. De huidige mensenwereld is complex, het leven van een individu loopt vaak kris kras door meerdere groepen. Met welke groep men zich identificeert, ligt voor een geboren en getogen inwoner van Urk eenvoudiger dan voor een zoon van Joodse Zuid-Afrikanen die overal en nergens geleefd, gestudeerd en gewerkt heeft (Simon Kuper). Menselijke samenlevingen tonen voortdurend de scheuren die het gevolg zijn van de spanning die ontstaat door ongelijke belangen van verschillende groepen en hun individuele leden. Tussen vele meer of minder tevreden kuddedieren lopen ook evolutionair succesvolle haantjes, van nature gedreven en tot veel bereid om hun positie in de pikorde te verhogen en te verdedigen. Het ik-gevoel, de ik-illusie, zit volgens de natuurwetenschap in onze hersenen en is de resultante van aanleg, opvoeding en overige zintuiglijke invloeden die we ondergaan. Wat wij identiteit noemen is verder afhankelijk van geboorteplaats en levenswandel, waarbij de moedertaal een belangrijke rol speelt.

Prehistorische samenlevingen kenden een sterk identiteitsgevoel binnen kleine, hechte groepen. In veilige, welvarende delen van de moderne wereld is een extreem individualistische levensstijl mogelijk geworden, met alle positieve en negatieve gevolgen van dien. Wie of wat wij ook denken te zijn, uiteindelijk zijn onze samenlevingen en ons gedrag steeds de meest actuele uitkomst van het selectieproces waarin ieder individu door een wisselende mix van natuurlijke driften geleid wordt.

Sequentialistisch filosoof

PKK

Woord ‘terreur’ is arbitrair

NRC betitelt de Koerdische beweging PKK als ‘terreurorganisatie’, waar ze een dag eerder nog ‘guerrillabeweging’ heette. Regeringen hebben de PKK ooit op een terreurlijst gezet, toch lijkt het me niet noodzakelijk dat de krant die zwaarbeladen kwalificatie overneemt. Iets ‘terreur’ noemen is een arbitraire, vaak politiek gemotiveerde keuze. Als de PKK terreur pleegt, dan net zo goed de legers van VS en Nederland in Irak en omstreken. Nederland en bondgenoten hebben zoals bekend geen positieve strategie voor de regio, slechts een negatieve: vechten tegen IS. Hoe lang accepteren we díe terreur eigenlijk nog? Nederland en coalitie moeten eens met partijen constructief om tafel gaan zitten; wat mij betreft zeker ook met Koerdische groepen als de PKK. Het uitnodigen van het regime van Bashar al-Assad en van IS moet niet taboe zijn.

Albert Appelo