Waarom taxi-app Uber het zo moeilijk heeft in China

Foto EPA

Doorsnee Shanghaise taxichauffeurs - meestal overwerkte, chagrijnige types - wanen zich F-1-coureurs in hun aftandse, rokerige Volkswagens. Uber-chauffeurs zijn over het algemeen voorzichtiger, beleefder en serveren zelfs een flesje water. En belangrijker: zij komen voorrijden in de nieuwste, milieuverantwoorde modellen van Tesla of BYD die gesubsidieerd worden door Uber.

Geen wonder dat taxi-app Uber in korte tijd populair is geworden. In de top-10 van belangrijkste “Uber-steden” in de wereld staan inmiddels vijf steden in China. Deze graphic uit een mail aan investeerders laat de toename van het aantal ritjes in Chinese Uber-steden zien ten opzichte van ander steden waar Uber actief is:

uberchina

Het is tot nu toe geen enkel Amerikaans internetbedrijf - Google, Yahoo, Amazon en Twitter - gelukt marktleider in China te worden. Of Uber dat wel lukt, is de vraag.

Omvangrijke oorlogskas

Aan de omvang van de oorlogskas en het ambitieuze plan nog dit jaar in zestig steden (nu vijftien) aanwezig te zijn, ligt het niet. Uberoprichter Travis Kalanick (39) vertelde tegen website Sina dat hij 1,2 miljard dollar heeft opgehaald om de Chinese taxi-appmarkt te veroveren. Maar de tegenstand is groot, en die komt niet van gewone taxichauffeurs, de overheid of rechters. Het echte weerwerk komt van Didi Kuaidi, het Chinese taxi-app-bedrijf dat duidelijk een thuiswedstrijd speelt in het pas begonnen titanengevecht.

Uber, dat 50 miljard dollar waard is, wordt in China gefinancierd door Baidu, het Chinese Google. Didi Kuaidi, begin dit jaar ontstaan door een fusie van start-up’s, heeft internetbazaar Alibaba, Tencent en het Japanse Softbank achter zich staan. Dankzij haar netwerk aan contacten heeft bestuursvoorzitter Jean Liu (37, ex-Goldman Sachs en dochter van Lenovo-topman en computergoeroe Liu Chuanzi) deze zomer 3 miljard dollar opgehaald.

Uber en Didi Kuaidi gaan de rest van dit jaar en volgend jaar in totaal vier miljard dollar “verbranden” om op kop te komen in de grootste internet- en taximarkt ter wereld.

Jean Liu eerder deze week op een bijeenkomst met investeerders:

“Met 20 chauffeurs ben je kansloos, je moet geld verbranden om om schaal te creëren.”

Voldoende klanten

Klanten zijn er genoeg onder de 1,3 miljard Chinezen, bezitters van smartphones ook, zo’n 650 miljoen. Het gaat om chauffeurs. Potentiële chauffeurs krijgen subsidies om nieuwe auto’s te kopen, autobezitters krijgen geld om iPhones of Samsungs te kopen, klanten krijgen door middel van coupons kortingen en er worden speciale apps of subapplicaties ontwikkeld voor het vervoer van ambtenaren, gehandicapten en scholieren.

Uber verstrekt geen cijfers over de aanloopverliezen, omzetten en boekingen in China. Didi Kuaidi zou volgens een via de Financial Times uitgelekt rapport van PwC dit jaar 557 miljoen dollar verlies hebben geleden. Daar staat snelle groei van boekingen en omzetten tegenover: het aantal boekingen voor gewone taxiritjes steeg vanaf mei tot eind augustus van 1 miljoen naar 3 miljoen per dag en de speciale ritten van 1,5 naar 4 miljoen per dag. Jean Liu, die computerkunde studeerde op Harvard en na een lang verblijf in de VS terugkeerde naar China wil over uiterlijk drie jaar 30 miljoen boekingen voor gewone en speciale ritten verwerken. Uber wil hetzelfde.

Ronduit interessant is de afwachtende houding van de overheden. Volgens de wet mogen particuliere chauffeurs zonder vergunning geen taxidiensten verzorgen. Maar Uber en Didi Kuaidi vervoeren zelf geen klanten, maar leveren internetdiensten en die vallen niet onder de taxi-wetgeving. Op basis van de taxiwet kunnen zij dus niet verboden worden.

Daar komt bij dat de autoriteiten in Beijing de interneteconomie willen stimuleren. Docent vervoerseconomieZhao Zhanling van de Jiaotong Universiteit:

“Zij zien Uber en Didi Kuaidi ook als gereedschappen om de monopolies van taxibedrijven af te breken en om een verouderde, afgeschermde markt open te breken. Meer markt is het motto in Beijing. Klanten zijn heel erg positief en er worden nieuwe banen geschapen in een nieuwe economie. Lokale overheden willen graag modern doen.”

Grote incidenten, zoals in Frankrijk, hebben zich op een paar schermutselingen in Nanjing, Chengdu en Shenzhen na nog niet voorgedaan. Hier en daar zijn Uber-chauffeurs gearresteerd, maar snel weer vrijgelaten als zij zeiden voor Didi Kuaidi te werken.

Zowel Uber en Didi Kuaidi doen er alles aan om stadsbesturen en plaatselijke taxibedrijven te betrekken in hun opmars. Vandaar dat Uber-topman Kalanick  zich zelfs het partijjargon eigen heeft gemaakt door vaak te spreken over “harmonieuze en stabiele partnerschappen met de vooruitziende autoriteiten”.