Zijn geen oplossing tegen vergrijzing

Illustraties Cyprian Koscielniak

De media staan bol van polemieken over het opnemen van meer vluchtelingen. Een veelgehoord economisch argument van de voorstanders is dat vluchtelingen en migranten een positieve bijdrage zouden kunnen leveren aan het bestrijden van de vergrijzingsproblematiek.

Zowel op korte als lange termijn zal dit een illusie blijken te zijn. Op korte termijn omdat bijna alle EU-landen structureel kampen met (toren-)hoge (jeugd-)werkloosheid, en het bovendien heel moeilijk blijkt te zijn migranten aansluiting te laten vinden met de arbeidsmarkt. Zie bijvoorbeeld het hoge percentage van 40 procent bijstandsgerechtigde Somaliërs in ons land.

Een veel belangrijkere en grotere denkfout betreft de langere termijn. Het tegengaan van vergrijzing impliceert het veranderen van bevolkingsopbouw, waarbij er een betere balans komt tussen de jongere en oudere leeftijdscategorieën. In demografisch jargon heet dit dat de bevolkingsopbouw in vergrijsde landen weer meer de vorm van een echte piramide aanneemt. Aangezien iedereen ouder wordt, dus op termijn ook de vaak nu nog jonge immigranten, is dit een doodlopende weg. Demografen kunnen namelijk eenvoudig aantonen dat dit alleen maar werkt bij een voortdurende sterke bevolkingsgroei. Duidelijk is dat dit niet wenselijk is, en dat bij het bestrijden van de vergrijzingsproblematiek eerder gezocht moet worden naar meer duurzamere economische oplossingen, waarbij ouderen langer en anders blijven participeren in het arbeidsproces, er meer gebruik wordt gemaakt van nieuwe technologie en gestreefd wordt naar een stationaire bevolkingsontwikkeling.

Geograaf

    • Marcel de Haan