Met ballon lamp laten branden

Slaan met latten, slingeren met water. Daarmee kun je leren hoe de natuur werkt. Tientallen leuke proefjes staan in een nieuw boek.

Stel, je laat een glas helemaal vol water lopen, zo vol dat het wateroppervlak een beetje bol staat. Vervolgens leg je een ansichtkaart er bovenop en drukt die een beetje aan. Dan draai je het glas op zijn kop. Wat gebeurt er dan?

Het water valt natuurlijk spetterend op de grond, dacht Dr. Zeepaard. Niet waar. Het water blijft keurig in het glas zitten. Hoe kan dat? De zwaartekracht trekt het water naar beneden. Maar de luchtdruk duwt de hele kaart naar boven en krijgt bovendien hulp. Want de deeltjes water en de deeltjes van glas of karton trekken elkaar aan. Het glas trekt het water omhoog en het water de kaart. Samen zijn ze sterker dan de zwaartekracht.

Het staat allemaal helder uitgelegd in een nieuw boek met tientallen proefjes. Met deze proefjes kun je op een leuke en eenvoudige manier ontdekken hoe de natuur werkt. Alle proefjes kan je doen met de spullen die je thuis al hebt. Bij elke proef staan een korte instructie, een paar vragen en vervolgens een uitleg.

Zo is er een nog een proef met water. Doe water in een emmer en slinger die rond. Vraag: valt het water eruit? Antwoord, nee, want de kracht die nodig is om de emmer water rond te slingeren is sterker dan de zwaartekracht.

De proefjes gaan niet alleen met water hoor, maar ook met vuur, snoepjes, eieren, ballen, cola, adem, stiften en ballonnen. Door bijvoorbeeld een ballon over je trui te wrijven kan je die een elektrische lading geven. Met die ‘geladen’ ballon kun je dan een frisdrankblikje naar je toe laten rollen en zelfs een spaarlamp even laten branden.

Een proefje met latten vindt Dr. Zeepaard de mooiste. Vraag een vriend om 100 meter ver te lopen en twee latten tegen elkaar te slaan. Gek genoeg zie je de klap eerder dan dat je hem hoort. Dat komt doordat het licht veel sneller gaat dan geluid. En dan nu met de lichtsnelheid naar de boekwinkel.