Een tweede huis in Siberië

In het centrum van de Siberische oliestad Chanty-Mansiejsk staat de Oegra Schaakacademie, een spectaculair gebouw dat ontworpen is door de Nederlandse architect Erick van Egeraat. Er wordt gezegd dat het de vorm van een schaakstuk heeft, maar welk stuk precies, is me niet duidelijk. Volgens de FIDE is het voor veel schakers hun tweede huis geworden, en al is het voor een tweede huis ver weg, ongeveer 2000 kilometer ten noordoosten van Moskou, het is waar dat het Siberische schaakhuis voor internationale topspelers een vertrouwde plek is.

Hier is een olympiade gehouden, een kandidatentoernooi, een Grand Prix toernooi, vier World Cup toernooien, wereldkampioenschappen rapidschaak en blitz en een wereldkampioenschap van de vrouwen. Aan geld was er geen gebrek en de schakers hadden het naar hun zin, maar wat er in deze heilige hallen altijd ontbrak, was plaatselijk publiek. De camera’s van de internetverslaggeving gunden ons soms een kijkje op de toeschouwersruimte, en wat je dan zag was slechts een klein plukje secondanten en vrienden en familie van de spelers die zich stil herstelden van hun jetlag. De hartstochtelijke schaakdiscussies spelen zich steeds meer op het internet af en niet onder de bezoekers ter plaatse. Behalve ieder jaar in januari in Wijk aan Zee, daar is alles nog aangenaam ouderwets.

Op het ogenblik wordt in Chanty-Mansiejsk het wereldkampioenschap voor spelers tot en met twintig jaar gehouden. Jeugdwereldkampioenen werden later soms wereldkampioen bij de volwassenen, zoals Spasski, Karpov, Kasparov en Anand. Dit jaar is de sterkste jeugdspeler, de Chinees Wei Yi, er niet bij. Hij is de jeugd ontgroeid en speelt nu in Baku in het World Cup toernooi, een kwalificatiewedstrijd voor het echte wereldkampioenschap.

In Chanty-Mansiesjk spelen de Nederlanders Benjamin Bok en Jorden van Foreest. Ze streden steeds in de voorste gelederen, maar na acht van de dertien ronden waren ze een punt (Bok) en anderhalve punt (Van Foreest) achtergeraakt op de leider, de Pool Jan Krzysztof Duda.

Jorden van Foreest - Jinshin Bai (China), WK Jeugd Chanty-Mansiejsk 2015

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pc6 5. Pc3 a6 6. Le3 Pf6 7. Df3 Lb4 8. Pxc6 bxc6 9. Ld4 Een nieuwe zet. 9. Ld3 was eens gespeeld. 9...c5 10. Le5 Lb7 11. 0-0-0 Lxc3 12. Dxc3 Pxe4 13. De3 Wit heeft goede compensatie voor de geofferde pion. 13...f6 14. Lg3 0-0 Hij maakt de verblijfplaats van zijn koning iets te vroeg bekend. 15. f3 Pxg3 16. hxg3 f5 Een verdedigingszet tegen wits koningsaanval die het grote bezwaar heeft dat hij zijn zwarte velden onherstelbaar verzwakt. 17. Lc4 Dit dreigt niet alleen 18. Lxe6+, maar ook 18. Txd7. 17...Te8 18. Td6 Dc7 19. De5 Zwart is ingesnoerd. Hij had nu 19...Tac8 moeten doen om zijn dame te dekken. 19...Te7 Niet alleen dat zwarts dame ongedekt blijft, de gespeelde zet neemt ook een vluchtveld voor zwarts koning weg. 20. g4 Wit had al 20. Dxf5 kunnen doen, want als zwart dan de toren pakt, krijgt wit na 20...Dxd6 21. Dxh7+ Kf8 22. Df5+ Kg8 23. Dg6 een winnende aanval. Maar wat wit doet is overzichtelijker en sterker. 20...fxg4

Zie diagram

21. Txe6 dxe6 Na 21...Dxe5 22. Txe7+ Ld5 23. Txe5 wint wit een kwaliteit. 22. Lxe6+ Kf8 Het dameoffer 22...Txe6 23. Dxc7 is hopeloos en na 22...Kh8 komt 23. Txh7+ Kxh7 24. Dh5 mat. Maar ook nu heeft wit een mataanval. 23. Txh7 Dreigt 24. Th8 mat. 23...Td7 24. Th8+ Ke7 25. Dxg7+ Kxe6 26. Dxg4+ Het maakt niet uit dat 26. Th6+ sneller tot mat leidt. 26...Ke7 Of 26...Kf7 27. Df5+ Kg7 28. Th7+ en wit wint. 27. Dg5+ Kf7 28. Th7+ Ke6 29. Th6+ Zwart gaf op, hij gaat mat.

    • Hans Ree