De ijskoude blik van een kauw

Illustratie Irene Goede

Vorige week zat er een kauw op het stuur van mijn fiets. Heel brutaal. Zijn kauwenkameraden liepen over het terras, tussen stoelpoten en langs mensenbenen. Soms sloeg de kauwenbende toe. Dan pikten ze de kruimels appelgebak onder het tafeltje vandaan.

Kauwen zijn een soort kraaien. Naast de kauw, leven in Nederland ook de raaf, de roek en de ‘echte’ zwarte kraai. Het zijn allemaal zwarte, slimme vogels.

Kauwen zijn de kleinste van het stel. Ze hangen vaak rond op straat en kwetteren wat af. Káká!

Een kauwenkop is niet zwart, maar lichtgrijs. En kijk eens goed in de ogen van een kauw. Dat is geen zwart kraaloogje, maar een ijsblauw oog. In het midden zit een zwarte pupil. Net als bij een mensenoog.

Zo’n kauwenoog valt ontzettend op. Als kauwen op hun nest zitten bijvoorbeeld.

Kauwen maken hun nestjes in holtes, zoals holle bomen, onder dakpannen of in schoorstenen. Dat zijn gewilde plekjes. Als een kauwenstel eventjes niet oplet, stelen de buren het nest.

Maar voordat jaloerse buurman een nest inpikt, kijkt hij even naar binnen. Maar wat is dat? Twee ijskoude ogen kijken uit het donker terug. Die witte ogen zijn een waarschuwing voor kauwtjes op dievenpad: „Dit nest is al bezet, opkrassen nu!”

Britse biologen hebben dat vorig jaar ontdekt. Ze hingen plaatjes van kauwenogen en van helemaal zwarte ogen op in kauwennesten. Nesten met oogfoto’s durfden de kauwtjes niet in. In de andere nesten wipten de kauwen zo naar binnen.

Dit jaar deden de Britten nog een proefje met kauwen. Ze wilden weten of kauwen mensen kunnen herkennen. Eén onderzoeker zette een eng carnavalsmasker op en haalde pas uitgekomen kauwkuikens van het nest, om ze te wegen en op te meten. Nou, als je een koppel kauwen kribbig wil krijgen, moet je aan de kuikens zitten. De ouderkauwen vlogen op en foeterden op de indringer. Kèkèkèkè!

De volgende dagen, steeds als de onderzoeker dat masker droeg, vlogen de kauwen snel terug naar hun nest. Maar als de onderzoeker een ander masker droeg waren de kauwen veel minder achterdochtig.

Kauwen kunnen dus inderdaad mensen herkennen, denken de Britten. Wat een slimme kraaien, die kauwen. Káká!