Bestralen bij huidkanker lijkt niet goed

Radiotherapie van huidtumoren doodt weliswaar kankercellen, maar verzwakt soms ook het immuunsysteem in de huid. Daardoor zouden overlevende kankercellen in het bestraalde gebied juist onbelemmerd kunnen groeien. Tot deze conclusie komen onderzoekers van de Icahn Medical School in New York na proeven met muizen (Nature Immunology online, 7 september).

Radiotherapie doodt kankercellen doordat de straling onherstelbare schade in hun DNA veroorzaakt. Daarnaast kan het immuunsysteem worden geactiveerd door eiwitten (antigenen) op de kapotte cellen waarbij en passant ook nog intacte kankercellen worden aangevallen als daarop die antigenen voorkomen. In de huid kan het immuunsysteem echter ook worden onderdrukt wanneer in de onderliggende lymfeklieren zich zogeheten regulerende T-cellen (Tregs) ophopen. Deze dempen de afweer, wat normaal voorkomt dat afweerreacties heftiger verlopen dan nodig is.

De onderzoekers ontdekten dat bij bestraalde muizen abnormale hoeveelheden Tregs in de onderhuidse lymfeknopen zitten. Die ophoping wordt veroorzaakt door een bepaald type afweercellen in de huid, de Langerhanscellen. Na bestraling migreren de Langerhanscellen naar de lymfeknopen en ze blijken daar juist Tregs te genereren en zo de afweerreactie tegen tumorcellen te dempen.

Radiotherapeut Marcel Verheij en immunoloog Inge Verbrugge van het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam noemen de studie interessant, maar wijzen er wel op dat de muizen een totale lichaamsbestraling ondergingen. Dat kan nog veel meer en tegengestelde effecten oproepen dan alleen die in de huid, terwijl patiënten met kanker in de regel alleen heel plaatselijk bestraald worden.

    • Huup Dassen