Londen weigert ontbinden Noord-Ierse regering, ondanks ‘vertrek’ van premier

De Noord-Ierse premier Peter Robinson is gisteravond niet opgestapt, maar heeft ‘plaatsgemaakt’. In Noord-Ierland is dat een belangrijk verschil. Had Robinson, net als zijn partijgenoten van de Democratic Unionist Party ontslag genomen, dan was het afgelopen met het zelfbestuur in Noord-Ierland. Het Goede-Vrijdagakkoord van 1998 schrijft voor dat in een coalitie de macht verdeeld wordt tussen (protestantse) unionisten, die bij het Verenigd Koninkrijk willen blijven, en (katholieke) nationalisten, die één Ierland willen. Robinson weg, dan ook vicepremier Martin McGuinness van de nationalistische Sinn Féin weg.

Daarmee zou Noord-Ierland weer rechtstreeks door Londen worden bestuurd en iedere vooruitgang sinds het vredesakkoord teniet zijn gedaan.

Dat is gisteren dus op het nippertje voorkomen. Robinson liet één minister achter, die in zijn plaats nu premier is: Arlene Foster. Zij moet „voorkomen dat nationalisten en republikeinen financiële en andere beslissingen nemen die nadelig zijn voor Noord-Ierland”, zo zei Robinson.

De veronderstelling dat Sinn Féin nog banden heeft met gewelddadige organisaties was de directe aanleiding voor Robinsons ‘vertrek’. Woensdag werd de fractievoorzitter van Sinn Féin, Bobby Storey, gearresteerd. Hij zou betrokken zijn bij een moord in augustus, die wordt toegeschreven aan de IRA – in het verleden verantwoordelijk voor bloedige aanslagen. Inmiddels is hij weer vrijgelaten. Volgens Sinn Féin is de IRA opgeheven, zoals het vredesakkoord voorschrijft.

Op de achtergrond speelt vooral dat de verhouding tussen de conservatieve DUP en het socialistische Sinn Féin danig is verslechterd. De partijen denken heel verschillend over de door Londen geëiste bezuinigingen op de bijstand. De bevolking heeft genoeg van het geharrewar en wil dat de echte economische problemen (laag inkomen, werkloosheid en relatief lage levensverwachting) worden aangepakt, maar de crisis is voorlopig niet voorbij. Londen weigert de regering te ontbinden en wil dat de partijen eerst nog eens om de tafel gaan.