Programmeur verklaart de oorlog aan ‘dure’ spraakcomputers

Foto EPA / Denis Farrell ALS-patiënt Stephen Hawking met hulp van zijn spraakcomputer in gesprek met Nelson Mandela.

Een Britse programmeur heeft een gratis programmaatje geschreven waarmee ALS-patiënten door middel van oogbesturing een spraakcomputer kunnen bedienen. Volgens Julius Sweetland is zijn programma OptiKey een gratis, opensource alternatief voor bestaande systemen die veel duurder en bovendien vaak onbetrouwbaar en onhandig zijn.

Dankzij OptiKey kunnen mensen met een spraakbeperking weer spreken voor een fractie van de prijs van de bestaande systemen met oogbesturing, zegt Sweetland. Het programma ondersteunt standaard vijf eye trackers, kleine apparaten die oogbewegingen van hun gebruikers registreren. In een YouTubefilmpje demonstreert de ontwikkelaar hoe snel gebruikers met OptiKey een mailtje kunnen versturen.

De bestaande systemen zijn duur en dat kunnen veel mensen zich dat niet permitteren, beweert Sweetland. In Nederland lopen de prijzen op tot duizenden euro’s: “Hoe geavanceerder hoe duurder”, zegt de Stichting ALS. OptiKey en een eye tracker van honderd tot honderdvijftig euro bieden die mensen een alternatief.

Of ook Nederlandse ALS-patiënten behoefte hebben aan OptiKey is nog maar de vraag. Mensen die een spraakcomputer nodig hebben krijgen die in bruikleen van de zorgverzekeraar. Het zou volgens de Stichting ALS wel een oplossing kunnen zijn voor mensen die door de procedure veel te lang moeten wachten:

“Het gaat vaak mis met hulpmiddelen. Bijvoorbeeld omdat een patiënt een rolstoel aanvraagt, maar dat die pas wordt toegekend als de patiënt al is overleden.”

RdgKompagne, een van de belangrijkste leveranciers van de bestaande, dure spraaksystemen in Nederland, zegt producten die patiënten kunnen helpen altijd te verwelkomen maar wijst er op dat spraaksoftware nauw luistert:

“De bestaande systemen hebben geavanceerde tools voor zins- en woordvoorspelling. De waarde van die producten zit ook in accuratesse en de software is heel specifiek toegesneden op mensen met bijvoorbeeld ALS of andere spierziekten.”

Overigens werken lang niet alle spraakcomputers met eye tracking. Stephen Hawkings beroemde computer heeft wangbediening. Zijn spraaksysteem wordt geleverd door Intel.

Jaren geleden ontwikkelden vrienden van de Amerikaanse graffitikunstenaar Tempt One een speciale bril waarmee hij ondanks zijn ALS tags kan zetten. De EyeWriter kost volgens de bedenkers vijftig dollar om zelf te bouwen.

The Eyewriter from Evan Roth on Vimeo.

    • Bastiaan Nagtegaal