Opinie

    • Hans Beerekamp

Overspel en Penoza beter dan Scandithrillers

Fedja van Huêt enSylvia Hoeks in Overspel.

Als we heel eerlijk zijn moeten we toegeven dat het internationale succes van Scandinavische misdaadseries voor een groot deel valt toe te schrijven aan een goede marketing. Natuurlijk heb ik ook genoten van de truien van inspecteur Sarah Lund in drie seizoenen van The Killing (Forbrydelsen). Maar die scenario’s waren echt heel clichématig en voorspelbaar. Bovendien was elk seizoen minder geslaagd dan het vorige.

De Nederlandse misdaadseries Overspel (VARA) en Penoza (KRO) - zondag begint seizoen 4 - nemen daarentegen gestaag toe in kwaliteit. Ze zijn gewoon door de bank genomen veel beter dan wat ons via Deense en Zweedse dvd-boxen aangeboden wordt.

Neem nu de eerste aflevering gisteren van het derde en laatste seizoen van Overspel: strikt genomen meer dan een misdaadserie, eerder een mozaïek van verboden liefde en georganiseerde criminaliteit. Het uitgangspunt van de serie was het vreemdgaan van Iris (Sylvia Hoeks), de vrouw van een officier van justitie (Ramsey Nasr), met Willem (Fedja van Huêt), de advocaat en schoonzoon van de louche vastgoedhandelaar Huub Couwenberg (Kees Prins), die haar man op de korrel heeft. Als in dat verhaal persoonlijke en zakelijke motieven door elkaar gaan lopen, is dat van een andere orde dan een vrouwelijke rechercheur die haar kind een beetje verwaarloost.

Scenarioschrijver en regisseur Frank Ketelaar maakte van de aflevering rond het huwelijk van Iris en Willem een razend knap, elegant symmetrisch geconstrueerd spiegelpaleis. In parallelmontage met de ceremonie zien we de achtergebleven partners (Rifka Lodeizen en Nasr) in hun vernederde bestaan. Omdat beiden niet van gisteren zijn, weet je dat ze wraak zullen nemen.

Tegelijkertijd is er een andere symmetrie, namelijk de loyaliteit aan de machtige Couwenberg die verschuift van de man naar de ex-man van Iris. En de tegenstelling tussen Willems kinderen, van wie de een rechten studeert en de ander nogal op zijn criminele opa is gesteld. En dan is er nog een ander huwelijk op til, dat de familie met alle middelen wil voorkomen. En een geheimzinnige fatale vrouw (Thekla Reuten) die Willem in staat stelt wraak te nemen op zijn voormalige schoonvader.

Je moet zo'n knappe constructie niet eens na willen vertellen. Minstens zo belangrijk zijn de voortreffelijke acteurs, de opvallend scherpe en taalgevoelige dialogen en het gevoel voor locaties. Amsterdam is meer dan een decor, het speelt zelf een hoofdrol, zowel visueel als in de spijkerharde, maar uiterst sentimentele cultuur rond de familie van de vastgoedman. Prins is misschien de beste acteur in het rijke ensemble, maar Lodeizen als zijn dochter die wat zaakjes waarneemt als pa even in de gevangenis zit, vind ik een goede tweede. Om over de tristesse van Nasr maar te zwijgen.

Niet veel mensen hebben het in de gaten, maar op het gebied van televisiedrama speelt de NPO langzamerhand mee in de wereldtop. Van Overspel en Penoza bestaan zelfs verwaterde Amerikaanse versies.

    • Hans Beerekamp