Is aandacht op de NPO te koop?

geld voor het Koningslied

NPO Radio 2 en De Wereld Draait Door kregen geld om het Koningslied te promoten, meldde de NOS gisteren. En trok dat bericht weer gedeeltelijk in. Wat is er nu precies aan de hand?

De Wereld Draait Door (BNN-VARA) en NPO Radio 2 hebben geld gekregen om het Koningslied te promoten. Dat nieuws bracht de NOS gisterenochtend. Een bericht dat veel vragen opriep. Is aandacht van de publieke omroep te koop? En voor hoeveel dan? Storm in een glas water, bleek later. DWDD en Radio 2 ontkenden. En de NOS kwam met een nieuw nieuwsbericht. Wat ging er mis? En hoe zit het met dat geld?

1 Is er nou betaald of niet?

Nee. Hoewel dat aanvankelijk wel zo leek. En precies daar ging het gisteren mis. De begroting van het projectplan-Koningslied maakt namelijk wel melding van een kostenpost: ‘Programmakosten Radio 2 en DWDD (NPO)’. Gevolgd door een weggelakt bedrag. De NPO hoeft geen bedragen te openbaren in ‘gewobte’ informatie. Maar wat bleek gistermiddag? Onder het zwarte balkje stond geen bedrag, maar de tekst ‘om niet’. Gratis dus. Een vermelding pro forma. „We hebben een onjuiste conclusie getrokken, dat betreur ik”, zegt Marcel Gelauff, baas van NOS Nieuws.

De NOS heeft volgens Gelauff steeds aan de NPO om stukken gevraagd over de kosten van het Koningslied. Die wilde men niet geven. „Via een WOB-verzoek hebben we de stukken alsnog gekregen. Dat er ‘om niet’ onder die balkjes zou kunnen staan, daar hebben we niet aan gedacht. We hebben aangenomen dat er betaald is. Dat hadden we niet moeten doen.”

Dieuwke Wynia, hoofdredacteur van DWDD, beklaagt zich over gebrek aan wederhoor. „Ik ben pas vanochtend [donderdag] door Marcel Gelauff gebeld, toen het bericht al online stond. Ik heb gezegd: ik wil dat je dit rectificeert. Dat eis ik nog steeds.”

2 Kun je zendtijd kopen bij de publieke omroep?

Nee. Sponsoring van culturele en sportprogramma’s mag, maar de publieke omroep is geen Business Class van Harry Mens (RTL 7). Het idee van het Koningslied was dat alle Nederlanders konden meeschrijven. Zij konden een zin insturen, enthousiast gemaakt na promotie in onder meer DWDD en op Radio 2. Zo stond het ook min of meer in het projectplan en de begroting. „Ik begrijp überhaupt niet waarom ik op die begroting sta”, zegt Wynia van DWDD. „Dat is heel raar. We waren geen partner, we hadden geen deal. Dat suggereert een samenwerking die er niet was. We hebben alleen gezegd: wij willen dat lied als eerste brengen. Dat is geen deal, dat is vragen om een primeur. Heel normaal. Verder waren wij totaal vrij in onze aanpak.”

3 Wat zegt dit over de verhoudingen in Hilversum?

De NPO, verantwoordelijk voor de organisatie in Hilversum, heeft afspraken gemaakt met het Nationaal Comité, over de inhoud van programma’s. Of er betaald is of niet, de NPO regelt in een contract dat DWDD en Radio 2 aandacht besteden aan een onderwerp. Voorzichtig heet dat in het contract met het Comité nog ‘bemiddelen’, maar de ervaringen in Hilversum gaan verder.

„De NPO bemoeit zich steeds openlijker tegen steeds meer inhoudelijke zaken aan”, zei NOS-directeur Jan de Jong woensdag bij een NOS-bijeenkomst. Ook andere omroepen klagen. Buiten hen om zou de NPO afspraken maken met presentatoren als Eva Jinek en Paul de Leeuw. En de NPO zou meepraten over gasten in talkshows. In de nieuwe Mediawet die staatssecretaris Dekker (Media, VVD) binnenkort met de Tweede Kamer bespreekt, krijgt de NPO officieel meer macht. De Jong (NOS): „De journalistieke onafhankelijkheid is in Hilversum in het geding. En flink ook.”

    • Jan Benjamin
    • Lineke Nieber