Premier en ministers Noord-Ierland stappen opzij

De Noord-Ierse premier Peter Robinson is vandaag 'opzij gestapt'. Foto Reuters/ Cathal McNaughton

De Noord-Ierse premier Peter Robinson en op een na al zijn ministers zijn vanavond te midden van de politieke chaos in het land ‘opzij gestapt’. De Britse regering weigert echter de regering en daarmee ook het parlement te ontbinden. Een ‘direct rule’, wat betekent dat Noord-Ierland vanuit Londen wordt bestuurd, geen eigen parlement en geen eigen zeggenschap heeft, is voorkomen. Maar de crisis is niet voorbij.

Directe aanleiding voor de politieke chaos was de arrestatie woensdag van de fractievoorzitter van de nationalistische Sinn Féin. Hij zou betrokken zijn bij een moord in augustus, die wordt toegeschreven aan de IRA, de gewapende tak van Sinn Féin die onder het vredesakkoord van 1998 zou zijn opgeheven.

Update 21.50 uur: Sinn Féin-fractievoorzitter vrij

De fractievoorzitter van Sinn Féin is vanavond vrijgelaten zonder aanklacht, meldt persbureau Reuters.

Klap

Mocht de regering vallen en de ‘direct rule’ terugkeren, dan is dat een klap voor elke vooruitgang die sinds het Goede Vrijdagakkoord uit 1998 is bereikt. Sindsdien besturen nationalisten – zij die één Ierland willen – en unionisten – zij die bij het Verenigd Koninkrijk willen blijven – samen het land.

De DUP van Robinson vindt dat de nationalistische Sinn Féin zijn vertrouwen heeft geschonden, nu de IRA, verantwoordelijk voor enkele van de meest bloedige aanslagen tijdens de Troubles, de burgeroorlog in Noord-Ierland, nog zou bestaan. En er bovendien nog banden zouden zijn tussen Sinn Féin en de IRA. Dat zou een schending van het vredesakkoord zijn.

‘Geen IRA’

Sinn Féin spreekt tegen dat de IRA nog bestaat. Partijvoorzitter Gerry Adams zei eerder vandaag tegen de Ierse zender RTÉ: “Laat me benadrukken dat de IRA is verdwenen. Niemand is er lid van.” De politiecommissaris van Noord-Ierland meent het tegenovergestelde. Na de moord in augustus op oud-IRA-man Kevin McGuigan zei hij dat “een deel van de structuur van de IRA uit de jaren negentig nog overeind [staat]”. Niet om terreuracties te plegen, maar volgens de commissaris bleek uit de moord dat de IRA-leden wel betrokken zijn bij geweld voor “persoonlijke doeleinden”.

Op de achtergrond speelt mee dat de verhouding tussen de conservatieve DUP en socialistische Sinn Féin al danig was verslechterd door bittere onenigheid over de invoer van bezuinigingen op de bijstand. Die moeten in alle landsdelen worden ingevoerd, maar omdat het aantal arbeidsongeschikten door de burgeroorlog hoger ligt dan elders in het Verenigd Koninkrijk, zouden de bezuinigingen hard ingrijpen. De twee partijen hebben totaal verschillende ideeën over waar ze willen korten. Die onenigheid legde het parlement, ook zonder de terugkeer van kwesties uit het verleden, al maanden lam.

De DUP had van de andere partijen in het Noord-Ierse parlement geëist dat zij het werk zouden neerleggen tot de moord is opgelost. “We zijn heel duidelijk: ‘business as usual’ kan niet doorgaan”, zei premier Robinson. De Ulster Unionist Party en de SDLP vonden echter dat politiek en politieonderzoek niets met elkaar te maken hebben, en het parlement gewoon door moest gaan zijn werk.

    • Titia Ketelaar