Nooit eerder op Hawaii geweest, en toch ereburgers van Honolulu

In de voorstelling Hula Blues komt de populairste Hawaiian-band van Nederland, Kilima Hawaiians, weer tot leven.

John Buijsman speelt inHula Blues zijn tante en oom, Mary en Bill Buijsman. Foto Beer Buijsman

John Buijsman had een oom en tante die wereldberoemd waren. Samen met twee collega’s vormden ze de Kilima Hawaiians, die bijna vijftig jaar lang miljoenen oren streelden met wiegende deuntjes in een exotische taal met veel glissando in de gitaren – kabbelend als de golven van de Zuidzee, wuivend als de palmen aan een Polynesisch strand. Gehuld in bont bedrukte overhemden en met bloemenslingers om de nek trokken Mary en Bill Buijsman vanaf de jaren dertig een groot publiek, tot ze in de jaren tachtig langzaam maar zeker uit beeld verdwenen. Om pas nu weer even, na hun dood, in de aandacht te staan.

Komende zondag speelt acteur John Buijsman de première van zijn nieuwe muziektheatervoorstelling Hula Blues, gewijd aan de Kilima Hawaiians. Hij speelt zijn oom en tante en hij speelt zichzelf, toen hij op zijn zestiende – eind jaren zestig – een jubileumavond van het fameuze hawaii-orkestje bijwoonde: „Ik was hartstikke stoned, en ik had er niks mee, met die muziek.”

Bill Buijsman had als steward op de grote vaart kennisgemaakt met de hawaii-sound en besloot na zijn terugkeer, thuis in Katendrecht, ook zo’n orkestje op te richten. In 1934 maakten ze hun radiodebuut, en een paar jaar later ging Mary, zijn vrouw, meezingen. Hun glorietijd begon tijdens de bezetting, toen de onvervalste swing verboden was, maar nog wel in afgezwakte vorm, op hawaii-gitaar, door de vingers werd gezien. Wel moesten ze voorzichtig zijn. In de nalatenschap vond neef John brieven van hogerhand, waarin zijn oom werd gewaarschuwd voor „de on-Nederlandse wijze” waarop hij de r liet klinken. Ook diende hij het publiek „ritmisch meeklappen” te ontraden.

„Dramatisch is het verhaal van de Kilima’s niet”, zegt John Buijsman. „Maar het drama zit wel in de periodes waarin ze speelden. In de meidagen van 1940 lag oom Bill in Rotterdam te vechten om de Maasbrug. En na de oorlog hebben ze gespeeld tijdens de politionele acties in Nederlands-Indië. Waarna ze ten slotte zijn weggevaagd door de opkomst van de rock-’n-roll.”

In de erfenis vond hij ook het certificaat waarop staat dat Bill en Mary Buijsman in 1971 werden uitgeroepen tot ereburgers van Honolulu. Kort daarna hebben ze een bezoek aan Hawaii gebracht. Daar waren ze nog nooit geweest.