Deze Nederlander wil het kleine veilinghuis Phillips groot maken

Foto: Anton Corbijn

Het is alsof een handvol leden van het Concertgebouworkest overstapt naar het Gelders Orkest. Vier prominente kunstmarktexperts met een Christie’s verleden zijn in dienst getreden van Phillips, een klein veilinghuis met grote ambities. Een van hen is Jean Paul Engelen, een 45-jarige Nederlander die zestien jaar bij Christie’s werkte, totdat hij vijf jaar geleden in dienst trad bij de Qatar Museums Authority. Vorige week begon Engelen bij Phillips.

Zijn nieuwe werkgever heeft grootse plannen, licht Engelen vanuit New York de opmerkelijke transfers toe. Het van oorsprong Britse veilinghuis, dat sinds 2008 eigendom is van de Russische Mercury Group, blonk de afgelopen jaren vooral uit op gebied van fotografie, design en hedendaagse schilderkunst – het veilde zelfs doeken die nat uit het atelier kwamen.

Een groter marktaandeel realiseren, dat is de opdracht, zegt Engelen. Niet door méér veilingen te organiseren, maar juist door een selectiever, kwalitatief hoogwaardiger aanbod te presenteren. Een deel van de Warhols en Richters die tot voor kort alsvanzelfsprekend bij de concurrentie werden geveild, moet dus voortaan door Phillips worden aangeboden.

Het veilinghuis slaat ook de vleugels uit. Het heeft in Hongkong een vestiging geopend, waar op 1 december wordt afgetrapt met een horlogeveiling. Vanaf volgend jaar kunnen de 157 miljoen eBay-gebruikers ook mee bieden op de veilingen van hedendaagse kunst. En Engelen moet een kwaliteitsimpuls geven aan de verkooptentoonstellingen met werk van hedendaagse kunstenaars, die het Phillips in Londen en New York houdt. Door ook als chique kunsthandel te opereren, sluit Phillips aan bij een marktbeweging, zegt Engelen.

„De lijnen tussen musea, galeries en veilinghuizen vervagen steeds meer. Kunstenaars als Richard Serra en Jeff Koons stellen zich steeds onafhankelijker op. Ze binden zich niet langer meer aan één galerie.”

Sotheby’s en Christie’s benaderden Engelen recent ook voor een baan. Niet vreemd, want in de kunstwereld lopen weinig mensen rond met een vergelijkbaar netwerk. Op de afdeling private sales bij Christie’s leerde hij vele grote verzamelaars kennen. In Qatar beleefde hij de afgelopen jaren „het avontuur van zijn leven”. Zijn baas, sjeika Al-Mayassa, werd twee jaar geleden door het Britse tijdschrift Art Review uitgeroepen tot de machtigste persoon in de kunstwereld.

Waarom koos hij voor Phillips? Engelen:

„Na het avontuur in Qatar wilde ik weer de vrijheid om iets op te zetten. Die kans is hier aanwezig, bij de grote concurrenten niet.”

Naar „de hoofdstad van de kunst” verhuizen voelde bovendien als een bonus. Hij verwacht straks veel op pad te zijn, voor gesprekken met grote verzamelaars. Hoe kan hij collectioneurs verleiden voor Phillips te kiezen?

„Door meer aandacht te geven, en misschien ook iets betere voorwaarden. Christie’s en Sotheby’s zijn groothandelaren geworden. Daar worden soms duizend schilderijen in een week geveild. Bij dat massale moeten wij weg blijven.”

De grote concurrenten bieden in de voor hen minder belangrijke dagveilingen soms „superschilderijen” aan, zegt Engelen. Die doeken, met richtprijzen tot 20 miljoen dollar, zou hij in de avondveilingen bij Phillips veel meer aandacht kunnen geven. Volgend voorjaar zullen de eerste resultaten van de nieuwe koers zichtbaar worden, verwacht Engelen.

„Maar we moeten wel realistisch blijven. Phillips gaat geen veilingen van 700 miljoen dollar organiseren.”

    • Arjen Ribbens