Triomf van muzikale stormkracht

U2-zanger Bono gisteren tijdens het eerste van vier concerten in de Amsterdamse Ziggo Dome. Of je nu van ze houdt of ze haat, geen andere band ter wereld kan een groot concert zo inventief vormgeven. Foto Andreas Terlaak

Was dat een traan die Bono moest wegpinken, na de introductie van het nummer Iris over zijn moeder die hij op veertienjarige leeftijd verloor? Bij U2 is alles mogelijk, van de kleinste uiting van emotie tot de breed galmende rockmuziek waarin de Ierse band al 35 jaar uitblinkt. Hun eerste van vier concerten in de Ziggo Dome in Amsterdam was gisteren een triomf van theatrale vindingrijkheid en muzikale stormkracht.

Of je nu van ze houdt of ze haat, geen andere band ter wereld kan zo’n grootschalig concert zo inventief vormgeven. Decor en enscenering zijn dit keer gebouwd rond en boven een loopplank die de gehele lengte van de zaal beslaat en waarop de band vaker te vinden is dan op het reguliere podium. Doorzichtige videoschermen stellen zanger Bono in staat door bewegende animaties van zijn oude straat in Noord-Dublin te lopen, of zijn zang direct te richten aan mensen of situaties op het scherm. Zelfs Larry Mullen Jr. komt achter zijn drumstel vandaan om bij te dragen aan de actie, als militair tamboer of rockabillydrummer achter een paar trommels en bekkens.

De kritiek die U2 in het afgelopen jaar te verduren kreeg na het ongevraagd via iTunes verspreiden van het album Songs Of Innocence pareert de band door een groot deel van het album gewoon te spelen. Songs als Cedarwood Road en de pianoballade Every Breaking Wave zijn aardig, maar geen klassiekers. Door Raised by Wolves, over een dodelijke bomaanslag in Dublin, te laten volgen op klassieker Sunday Bloody Sunday stond de band indrukwekkend stil bij de Ierse kwestie. De toon van de rocksong The Miracle (Of Joey Ramone) is te sentimenteel voor echte punk, maar maakte een oprecht punt over de muzikale wortels van de band. U2’s liefde voor de pophistorie kwam tot uiting in muziekcitaten van The Clash en Paul Simon.

Oersimpele, onnavolgbare baslijn

Nu Bono na zijn fietsongeluk geen gitaar meer kan spelen en hij dat aan The Edge moet overlaten, is hij meer dan ooit een acteur in zijn eigen liedjes. Activisme en entertainment gingen hand in hand met confronterende videobeelden van verwoeste steden en een aangepaste versie van Zooropa, waarin Bono de machteloosheid van de Europese politiek in het vluchtelingenprobleem aan de orde stelde. Hij danste met een meisje uit het publiek en zong een jongen toe die de weerstand tegen zijn prekerige houding moest verbeelden. „Ik weet het,” leek hij te willen zeggen, „maar ik kan niet anders.”

Na mooie echo’s uit het verleden met I Will Follow en verzoeknummer Two Hearts Beat as One („We zijn beschikbaar voor uw verjaardag of bar mitswa”) volgden de grote publieksfavorieten Pride (In the Name of Love) en With or Without You, altijd met die oersimpele, maar onnavolgbaar stuwende baslijn van Adam Clayton. Bij eerdere concerten op deze ‘Innocence + Experience’-tour werden muzikale gasten als Zucchero en Mariah Carey op het podium gehaald; dit keer bleef het bij samenzang met het publiek in de fakkelballade One.

U2 flikt het weer om de beste stadionband ter wereld te zijn, met een show die alle zintuigen prikkelt.