Plan verkoop casino’s gekraakt

Volgens waakhond ACM zorgt de staat met voorstel voor privatisering eigenlijk voor een nieuw monopolie.

Het kabinet wil het Holland Casino, vorig jaar goed voor een omzet van 512 miljoen euro, privatiseren. Foto Lex van Lieshout / ANP

Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) is kritisch over de manier waarop het kabinet de privatisering van Holland Casino wil regelen. Dat blijkt uit een brief van de ACM aan het ministerie van Veiligheid en Justitie die in het bezit is van deze krant.

In januari publiceerde het kabinet een conceptvoorstel voor de Wet modernisering speelcasinoregime waarin de in het regeerakkoord beloofde privatisering van Holland Casino is uitgewerkt. Het kabinet is van mening dat „het aanbieden van gokspelen geen kerntaak van de overheid is”. Ook denkt het kabinet dat de overheid ook zonder dat zij casino-eigenaar is prima de traditionele doelstellingen van het kansspelbeleid kan waarborgen: het voorkomen van verslaving, beschermen van de consument en het tegengaan van fraude en criminaliteit.

Daarom wil het kabinet Holland Casino, vorig jaar goed voor een omzet van 512 miljoen euro, privatiseren. Tegelijkertijd wordt een eind gemaakt aan het monopolie van de staatsdeelneming (14 vestigingen, bijna 3.000 werknemers) door vier filialen los te koop te zetten en twee nieuwe casinovergunningen te verstrekken.

Vandaar dat in casinokringen naar het plan wordt verwezen als 10-4-2: als de privatisering volgens plan in 2017 werkelijkheid wordt, vallen tien Holland Casino-vestigingen gezamenlijk in de handen van een partij, gaan vier vestigingen als blok naar een andere private partij en krijgt Nederland twee totaal nieuwe casino’s.

Dat het kabinet het speelcasinoregime verruimt en het monopolie openbreekt, omschrijft mededingingswaakhond ACM als „positief”. Want „consumenten kunnen hier de vruchten van plukken in de vorm van een betere prijs en kwaliteit”. Maar verder dan de gedachte achter het wetsvoorstel prijzen, komt de ACM niet.

Problemen

Over de uitwerking is de toezichthouder zeer kritisch. Zo vraagt de ACM zich af of er straks wel genoeg ruimte is voor concurrentie en of de staat met de voorgenomen wet niet gewoon een nieuw monopolie creëert. Het geprivatiseerde Holland Casino mag straks vijftien jaar lang 10 van de 16 casino’s in Nederland exploiteren, constateert de ACM.

„Het is moeilijk voor andere partijen om met een dominante partij te concurreren.” Volgens de mededingingsautoriteit geldt dat zeker voor nieuwe toetreders die moeten concurreren met een gevestigde partij. Ook is volgens de ACM nog onduidelijk hoe wordt bepaald welke vier vestigingen van Holland Casino worden afgestoten en welke rol Holland Casino in dat geheel heeft.

ACM vreest mededingingsproblemen en adviseert het kabinet om zulke problemen op voorhand „te voorkomen door Holland Casino een minder sterke uitgangspositie te geven bij het introduceren van (meer) marktwerking op de markt voor speelcasino’s”. Zo oppert de toezichthouder om Holland Casino minder dan de tien vergunningen te laten houden, de looptijd te verkorten van bijvoorbeeld 15 naar 10 jaar en/of op een transparante manier vast te stellen welke vergunningen Holland Casino moet afstoten.

Goudmijn

De verkoop van Holland Casino is onderdeel van de modernisering van het kansspelbeleid. Onderdeel daarvan is ook de legalisering van gokken op internet en de hervorming van het loterijstelsel.De ACM onderzoekt op dit moment de voorgenomen fusie van de Lotto en Staatsloterij.

Holland Casino, goed voor 6.233 gokkasten en 455 roulette- en pokertafels, is opgericht in de jaren 70 met het idee om een legaal alternatief te bieden voor het illegale aanbod van casinospelen. Het eerste filiaal opende in 1976 in Zandvoort. Sinds 2006, toen Venlo en Leeuwarden een vestiging kregen, telt Nederland 14 Holland Casino’s.

Het is onduidelijk hoeveel de verkoop van Holland Casino de schatkist moet opleveren. Lang was het staatseigendom van Holland Casino aantrekkelijk vanwege de royale jaarlijkse dividenden van tientallen miljoenen euro’s. Maar sinds 2008 ontving de schatkist geen cent meer.

Ondanks de monopoliepositie presenteerde Holland Casino tot verbijstering van velen jaren op rij dramatische bedrijfscijfers. De directie verklaarde dat met onder meer de crisis, het rookverbod, de opmars van onlinegokken en het toegenomen aanbod aan thuisentertainment. Dieptepunt was het verlies van ruim 22 miljoen euro in 2013.

Om het bedrijf klaar te maken voor de privatisering sneed Holland Casino flink in het personeelsbestand en de arbeidsvoorwaarden. Inmiddels gaat het weer goed. Vorig jaar maakte het bedrijf weer winst (12 miljoen) en in de eerste helft van dit jaar staat de teller al 41 miljoen euro in de plus.

Gevraagd naar een reactie op de kritiek van de ACM stelt het ministerie van Veiligheid en Justitie dat het nieuwe model voor meer concurrentie zorgt dan het huidige monopolie. En dat er weliswaar sprake is van 1 partij die 10 van de 16 vergunningen heeft maar dat iedere geïnteresseerde partij op een heldere kan meedingen naar een plek op de markt.

    • Camil Driessen