En Nederland mogen ze wel/niet/wel/niet in

Het kabinet heeft nu een standpunt bepaald over de opvang van migranten. Nederland zegt ja tegen een nieuwe verdeelsleutel, maar blijft vaag over wat Europa moet doen. Het kabinet heeft wél een langetermijnplan. Morgen debatteert de Kamer erover.

Migranten staken afgelopen zaterdag de grens over van Hongarije naar Oostenrijk. Foto ROLAND SCHLAGER/EPA

De politiek gevoeligste vraag heeft het kabinet gisteren nog niet beantwoord in zijn brief over de Europese vluchtelingenproblematiek. Gaat Nederland ruim 7.000 extra vluchtelingen opnemen, zoals de Europese Commissie vandaag zal vragen? De Tweede Kamer zal er morgen in een debat over dit onderwerp zeker naar informeren.

Het kabinet steunt het principe om vluchtelingen met een verplichte verdeelsleutel vanuit Griekenland, Italië en Hongarije te verdelen over andere lidstaten. Maar het wil zich nog niet vastleggen op exacte aantallen.

Terwijl Nederland vaag blijft over concrete stappen die Europa direct moet nemen, stelt het kabinet voor om in Brussel te pleiten voor een radicaal ander asielbeleid. Het kabinet komt met een ‘langetermijnplan’ dat mensensmokkel uiteindelijk overbodig moet maken.

Het langetermijnplan: meer opvangplekken in ‘de regio’

In regio’s waar veel vluchtelingen vandaan komen, moeten opvangplekken worden ingericht. Alle vluchtelingen moeten zich daar melden. Als ze toch op eigen initiatief naar Europa komen, worden ze teruggestuurd naar dat kamp. Vanuit het kamp wordt een aantal vluchtelingen via een door de EU vastgestelde verdeelsleutel over de lidstaten verspreid. Voor Syriërs zouden zulke kampen bijvoorbeeld in Turkije of Jordanië moeten komen.

Totdat dit langetermijnplan is gerealiseerd zou er een ‘tussenfase’ moeten komen, waarin alle nieuwe asielzoekers die in Europa arriveren, direct worden verdeeld volgens een verdeelsleutel.

Het langetermijnplan zit vol onzekerheden. Willen landen als Turkije en Jordanië nog meer vluchtelingen opnemen, ook al geeft de EU ze daar geld voor? En nog belangrijker: Nederland moet eerst nog 27 andere EU-lidstaten zien mee te krijgen. Dat is voor de Europese Commissie op dit dossier al een onmogelijk opgave.

Wat gaat Nederland doen als het langetermijnplan niet wordt overgenomen in Europa? Daar hebben VVD en PvdA elk een eigen verhaal over.

Volgens de VVD is Europese steun voor het Nederlandse plan een harde voorwaarde om op de korte termijn meer vluchtelingen op te nemen. „Als Europa niet wil meewerken aan het oplossen van het echte probleem, heeft herverdeling geen enkele zin”, zegt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. „Dan hebben we over drie maanden weer een nieuw probleem en drie maanden later weer. Je moet de oorzaak wegnemen. Dat is een harde eis.”

Een totaal onrealistisch plan, vindt de oppositie

Volgens PvdA-leider Diederik Samsom wordt het voorstel van de Europese Commissie nu al „omarmd door de Nederlandse regering”. „Dat herverdelingsplan is nu aan de orde. En dat langetermijnplan, het woord zegt het al, is voor de lange termijn.”

Morgen debatteert de Tweede Kamer over dit onderwerp met premier Rutte en staatssecretaris Dijkhoff (Asiel, VVD). Nu al is er veel kritiek op het voorstel. Volgens SP-leider Roemer wil het kabinet de problemen „in de regio laten liggen”. CDA-leider Buma vindt het plan „totaal onrealistisch”.

Ook zal de oppositie in het debat duidelijkheid willen over de vraag die het moeilijkst ligt in de coalitie: gaat Nederland nu wel of niet onvoorwaardelijk meer vluchtelingen opnemen?