De vluchtelingencrisis biedt Europa ook kansen

Illustratie Luojie Illustratie Luojie

Het klinkt wrang, maar deze crisis biedt Europa ook kansen. Zeker, eerst moet in de betrokken landen en regio’s meer politieke stabiliteit ontstaan. Waar nodig, moeten wij proberen de ontwikkelingen richting vrede en stabiliteit te bespoedigen. Zodra het wapengekletter is beëindigd, moet Europa ook hulp aanbieden bij de wederopbouw. Of het nu gaat om de ontwikkeling van nieuwe infrastructuren, economische activiteiten, overheidsorganisaties of de herbouw van huizen: Europa heeft tal van mogelijkheden – zijn ‘soft power’ – om een nuttige bijdrage te leveren. Het kan zelfs een win-winsituatie worden. Enerzijds kan ons bedrijfsleven geld verdienen door massaal in de betrokken landen te investeren. Anderzijds wordt er werkgelegenheid en een meer leefbare en veilige samenleving gecreëerd voor de lokale bevolking.

In elk geval dienen wij – verwend als we zijn – te bevorderen dat de zone van vrijheid en veiligheid waarin wij al decennia lang leven, verder wordt uitgebreid richting Oost-Europa (en Rusland), het Midden-Oosten en Afrika. Het is allemaal ons eigen belang.

Europa dient dan ook rond de crisis een integraal beleid te ontwikkelen. Dat varieert van massale opvang in de lidstaten en bestrijding van criminelen die aan de overtocht van mensen in nood grof geld verdienen, tot betere bewaking van onze buitengrenzen en hulp aan de landen van oorsprong. Massale opvang is te organiseren door vluchtelingen onder te brengen in veilige gebieden, met adequate huisvesting, onderwijs, sociale en medische voorzieningen. In het rustige Europa zou dat niet moeilijk moeten zijn. Ook in de thuisregio’s moeten deze gebieden worden ingericht. Daarna moet onderzocht worden wie als asielzoeker kan worden aangemerkt en wie (alleen) is gekomen om in Europa een betere toekomst te zoeken. Daarna of vluchtelingen toegang kan worden gegeven tot de arbeidsmarkt. In Zweden en Duitsland zijn daar positieve ervaringen mee opgedaan.

Kortom, een alomvattend beleid is dringend nodig. De EU is de enige organisatie die deze operatie kan uitvoeren en ervoor kan zorgen dat de krachten tussen de lidstaten worden gebundeld. Ze beschikt ook over vele economische en politieke instrumenten voor samenwerking met derde landen. Er is ook geld. Hoog tijd voor politici om een visie op lange termijn te ontwikkelen.

Lector Europese Integratie aan de Haagse Hogeschool

    • Jaap de Zwaan