Duizenden zorgleerlingen zitten toch nog thuis

Het blijft lastig om leerlingen die extra zorg nodig hebben op de juiste plaats in het regulier onderwijs te krijgen. Duizenden kinderen zitten nog steeds thuis. Passend onderwijs is niet van de grond gekomen, concludeert kinderombudsman Marc Dullaert vandaag in een rapport, een jaar na de invoering van de wet daarvoor. Plaatsing van leerlingen loopt volgens Dullaert stuk op praktische bezwaren, maar hij ziet ook grote structurele problemen in het onderwijssysteem. „Als het ministerie, de scholen en de samenwerkingsverbanden de knelpunten niet aanpakken, gaat passend onderwijs nooit lukken.” Passend onderwijs verplicht alle reguliere scholen in basis- en voortgezet onderwijs voor elke leerling plek te maken, ook als die extra ondersteuning nodig heeft. Denk aan kinderen met een handicap, autisme of leerlingen die gepest worden. Voor doorverwijzing naar speciaal onderwijs is de drempel tegelijk hoger geworden.

Maatwerk? Het past vaak niet

De kinderombudsman waarschuwde twee jaar geleden al voor de huidige problemen. Zo lukt het vaak niet een geschikte plek te vinden omdat de wet te weinig mogelijkheden biedt voor maatwerk, zegt Dullaert. Kinderen moeten volgens de Leerplichtwet op school aanwezig zijn. Dat maakt (deels) thuisonderwijs of andere vormen van particulier onderwijs onmogelijk. „En dat terwijl het voor sommige kinderen die extra zorg nodig hebben écht niet haalbaar is om fysiek aanwezig te zijn op school. Die kunnen dan toch niet verstoken blijven van onderwijs?”

Volgens staatsecretaris Sander Dekker (Onderwijs, VVD) is de ruimte voor maatwerk met passend onderwijs juist enorm toegenomen. „Scholen moeten er alleen beter gebruik van maken. Vanuit het ministerie zitten we hier boven op.”

Daarnaast blijkt uit onderzoek van de kinderombudsman dat scholen uitvluchten verzinnen om ‘moeilijke’ leerlingen niet aan te nemen. Dat is niet altijd onwil, zegt Dullaert. „Het is ook een gebrek aan geld om meer mensen en de juiste expertise in huis te kunnen halen.” En als een kind wel op de juiste plek terechtkomt, is dat niet te danken aan passend onderwijs, maar aan een „verlicht schoolbestuur of een leerkracht of docent die zijn nek durft uit te steken”, aldus Dullaert. Staatssecretaris Dekker adviseert ouders die bij een school voor een dichte deur komen te staan, naar de onderwijsinspectie te stappen. „Dan gaan we eropaf.”

    • Juliette Vasterman