Den Haag is verdeeld en zwijgt dus nog

Coalitiepartijen PvdA en VVD denken heel anders over migratie. Ze moeten nu met één visie komen.

Wat moet Europa doen nu steeds meer vluchtelingen hierheen komen? Duitsland en Frankrijk nemen duidelijk stelling. Nederland blijft stil. Dat is niet verwonderlijk. Binnen de coalitie van VVD en PvdA is dit het gevoeligste onderwerp van het moment. Beide partijen hebben zich duidelijk geprofileerd met totaal uiteenlopende visies.

Toch moeten ze snel met een gezamenlijk standpunt komen. Donderdag vergadert de Tweede Kamer met premier Rutte en staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel, VVD) over de Nederlandse opstelling in Europa rond dit thema. Dus vandaag of morgen moet de regering duidelijkheid geven over die opstelling. Volgende week maandag gaat Dijkhoff naar een extra ingelaste Eurotop.

De VVD zou het liefst zien dat de staatssecretaris daar zegt dat de Europese grenzen dicht moeten, en dat alle vluchtelingen in hun eigen regio moeten worden opgevangen. Landen kunnen er daarna zelf voor kiezen om vluchtelingen op uitnodiging hierheen te laten komen. Dit is de enige aanpak waarmee je het probleem kunt oplossen, zegt de VVD in elk debat. Alle andere maatregelen zijn „symptoombestrijding”.

Een vaste verdeelsleutel

De PvdA wil één Europees asielsysteem met een gezamenlijk toelatingsbeleid, waarin alle vluchtelingen met een vaste verdeelsleutel worden verspreid over de verschillende EU-landen.

Over de praktische maatregelen die het kabinet moet nemen vanwege het hoge aantal asielaanvragen in Nederland, is niet veel onenigheid. Iedereen weet dat de Syriërs en Eritreeërs die nu binnenkomen – hoeveel het er ook zijn – recht hebben op asiel. Dus VVD en PvdA ruziën niet over de openstelling van grote evenementenhallen als noodopvang en het extern inhuren van 200 extra hoormedewerkers voor het behandelen van alle asielaanvragen.

Maar over hoe Europa het vluchtelingenprobleem op de lange termijn moet aanpakken, kunnen de coalitiepartijen het amper eens worden. Hierover wordt sinds vorige week overlegd tussen het kabinet en de partijtop van VVD en PvdA.

Meer vluchtelingen opnemen

Vanwege de onenigheid is vanuit Nederland in elk geval geen alomvattende, structurele visie te verwachten op het Europese vluchtelingenprobleem. Het kabinet steunt in elk geval het Europese Commissievoorstel om vluchtelingen uit zuidelijke landen verplicht te verdelen over andere lidstaten.

Volgens coalitiebronnen is Nederland ook bereid om meer vluchtelingen op te nemen, zoals de Commissie wil. Het kabinet zal waarschijnlijk nog geen toezeggingen doen over een exact aantal.

Het is nog spannend wat de VVD-Kamerfractie vindt van zo’n akkoord. Deze zomer ging de fractie na een urenlange vergadering schoorvoetend akkoord met een nieuw steunpakket voor Griekenland, terwijl ze daar eerder altijd fel tegen was geweest.

Kan het opnieuw gezichtsverlies aan? Als de VVD nu akkoord moet gaan met ‘symptoombestrijding’, is één ding zeker: de oppositie van de PVV zal hard zijn.

    • Christiaan Pelgrim