Trots, wanhoop en het gevoel dat dingen gebeuren

Honderden kunstenaars studeerden weer af deze zomer. Wie springt eruit? Vandaag als laatste in deze serie Eva Lahaye van Artez Arnhem.

Torso’s van Eva Lahaye stralen trots of wanhoop uit

Eva Lahaye studeerde in Arnhem af met iets dat een sfeer van dood opriep. In haar installatie stonden drie torso’s op hoge metalen statieven centraal. Eén keek omhoog, de tweede omlaag en de derde voor zich uit. Onder hun middel hingen puntige lappen donkere stof. Aan de wand had Lahaye drie met gouden ornamenten versierde tekeningen van een naakte vrouw gehangen. Aan de andere wand hingen vijftien kleurige katapulten.

De sfeer van dood zat in de details. In de handgreep van sommige katapulten zat een klein beeldje, zoals je in katholieke kerken bij heiligenbeelden wel ziet. Een handje, een ridder. Andere had Lahaye kleurig beschilderd, getatoeëerd met een vis, of versierd met edelstenen. In de torso’s op de statieven had ze in borst en rug een geglazuurd aardewerken buisje geïmplanteerd. Als om een beetje as in te bewaren. Zou de katapult bedoeld zijn voor het sereen lanceren van de as van de overledene?

„Er zit inderdaad melancholie in”, zegt Eva Lahaye (24). „Dus ik snap dat kerkhofgevoel wel, maar ik heb het niet met die intentie gemaakt. De bustes hadden alle drie een andere houding: trots, wanhoop en het gevoel dat je dingen laat gebeuren.” Ze vindt het belangrijk dat haar werk ‘open staat’ voor verschillende interpretaties. „Ik heb het gewoon vanuit een emotie gemaakt. Ik vind het verhaal dat iets oproept interessanter dan het voorwerp zelf.”

Bij de installatie hingen twee spijkerjasjes. Onder vogelklauwen die een gouden sleutel vasthouden stond op de rug van de ene geborduurd: Pulvis et umbra sumus („Wij zijn stof en schaduw”, Horatius). Op het andere jasje stonden twee duiven en de spreuk Audaces fortuna iuvat („Het geluk is met de stoutmoedigen”, Virgilius). Lahaye: „Romeinen deden heel veel mooi geformuleerde uitspraken die we nog steeds kennen. Latijn heeft eeuwigheidswaarde. Dat vind ik ook mooi aan goud en keramiek als materiaal: die hebben zich bewezen.”

Lahaye vertelt dat ze met een vriend in een soort performance de spijkerjasjes en de katapulten heeft gebruikt. „Als je de jas aan doet, met die grootse spreuken er op, dan gebeurt er vanzelf iets. Ook als je in het niets staat te schieten met een katapult; het voelt alsof er iets ritueels gebeurt. Ik denk dat mensen rituelen nodig hebben. Bij tegenslagen in het leven kunnen die het gevoel geven dat het wel goed is.”