Steeds meer varkensboeren in financiële problemen

Foto Kees van de Veen

De schulden van varkensboeren bij voerbedrijven lopen op. Mengvoerproducenten nemen vaker de rol van banken over door de boeren uitstel van betaling te verlenen. Dat bevestigen verschillende betrokken partijen aan NRC Q.

Het gaat al een jaar slecht met veel van de vijfduizend Nederlandse varkenshouders. Dat heeft onder andere te maken met overaanbod en afnemende consumptie in Europa. Bovendien is de Russische afzetmarkt door de boycot gesloten en hebben Nederlandse boeren hogere kosten ten behoeve van milieu en dierenwelzijn.

Varkensboeren wijten de problemen ook aan de supermarkten die met onderlinge prijzenoorlogen varkensboeren zouden dwingen onder de kostprijs te produceren.
Willy Wolfkamp, varkensboer en voorzitter van een actiegroep die aandacht vraagt voor de problemen:

“We kunnen onder de kostprijs produceren omdat we bijlenen. Niet bij de Rabobank, die gelooft niet meer in ons, maar bij de veevoerbedrijven. Het zijn de nieuwe banken. En dat is slecht. Een voerbedrijf is voor voer. Maar de Rabobank heeft ons in de steek gelaten.”

Volgens Wolfkamp heeft de helft van de varkenshouders schulden bij voerleveranciers. Hij denkt dat het totale bedrag intussen de 100 miljoen gepasseerd is. Hij heeft zelf een ton schuld bij zijn veevoerleverancier.

Geen cijfers

Branchebrede cijfers zijn er niet. Maar ook Henk Flipsen, die de veevoerbedrijven vertegenwoordigt in de organisatie Nevedi, ziet de schulden bij de veevoeders oplopen.

“Bancair Nederland is risicomijdend geworden. Aan veel varkensboeren wordt geen krediet meer verstrekt. De bank brengt de boer automatisch tot de keuze: krimpen, verkopen, of lenen bij de veevoeders.”

Volgens Flipsen lopen schulden bij veevoerbedrijven per varkenshouder op tot een half miljoen. “Ik weet niet op welke schaal dit gebeurt. Ik krijg wel signalen dat het steeds vaker gebeurt.”

Jan Baan, directeur varkenshouderij bij de grote veevoerproducent ForFarmers (omzet 2,6 miljard):

“Wij merken sinds twee maanden dat de betalingsmoraal van varkensboeren is afgenomen. De banken zitten er strakker in. Ze lenen minder uit en geven minder ruimte met aflossing. Nu het risicoprofiel toeneemt, stijgen ook de rentes.”

Ook de andere twee grote mengvoerproducenten Agrifirm (omzet 2,5 miljard) en De Heus (omzet 2,2 miljard) bevestigen een toename van het aantal klanten met betalingsproblemen. Exacte cijfers willen ze niet geven. Samen met ForFarmers beleveren ze meer dan de helft van de Nederlandse varkenshouders.


Met een financieringsvolume van ongeveer 2,4 miljard euro en 80 procent marktaandeel is de Rabobank nog altijd huisbankier van de varkenssector. Volgens Ruud Huirne, directeur voeding en landbouw bij de Rabobank, zijn er het laatste jaar inderdaad meer varkenshouders met liquiditeitsproblemen.

“We zeggen ook vaker ‘nee, je krijgt geen financiering meer’. Er zitten meer varkenshouders in bijzonder beheer dan een jaar geleden. En er stoppen er ook meer. Ik denk dat we ook iets minder financieren dan een jaar geleden.”

Cijfers kan de Rabobank niet geven. Wel zegt de bank dat het verwacht dat het aantal varkensbedrijven de komende tien jaar zal halveren. Huirne:

“Als varkenshouders leningen laten oplopen bij mengvoeders vanwege liquiditeitsproblemen, adviseren wij de boeren zeer snel in gesprek te gaan met de bank. Dat veevoeders bankje spelen, kan niet de bedoeling zijn. Het is veel moeilijker voor een mengvoerbedrijf om tegen een boer te zeggen: stop, het bedrijf is niet meer fris, er is geen perspectief.”