KNVB wil ‘voetbal om van te houden’, maar krijgt crisis

Directeur Bert van Oostveen zocht visie en continuïteit voor Oranje. Hij kreeg er chaos voor terug.

Ze willen beleid maken, de beleidsmaker bij de KNVB. Maar niets van wat de directie betaald voetbal heeft ondernomen vanaf pakweg de aanstelling van Guus Hiddink begin 2014 bracht het Nederlands elftal ook maar in de buurt van de ambitie die verwoord is in de titel van het Beleidsplan 2014-2018: ‘Voetbal om van te houden’.

Profielschetsen, shortlists, een symposium: het kwam allemaal voorbij de afgelopen tijd, maar het voetbal van Oranje is onderwijl door alle ondergrenzen gezakt.

Op zijn kantoor in Zeist klonk directeur betaald voetbal Bert van Oostveen afgelopen zomer rotsvast in zijn overtuiging. Zaligmakend zou de constructie zijn waarbij Danny Blind al in 2013 het bondscoachschap in het vooruitzicht was gesteld na het EK 2016. „Wetende dat een groep dertigers straks afscheid zal nemen moet er worden doorgeselecteerd, door iemand die weet wat er aan komt in Oranje onder-15, onder-17, onder-19. Daar vinden en vonden wij Blind uitermate geschikt voor.”

Allemaal waar. Maar de urgente Oranje-crisis, die in juni tot het vertrek van Hiddink leidde, drong afgelopen zomer de realiteit op waarin Blind middenin een moeizaam kwalificatietraject zijn belofte als gedroomde bondscoach al moest inlossen. Zo moest een behoedzame trainer, die drie jaar lang door internationals is gezien als tweede man, plots als charismatisch crisismanager optreden. Dat liep, zo is gebleken na twee duels, faliekant fout.

Ook Blind hangt, net als Van Oostveen, een gestructureerde visie op de voetbalwerkelijkheid aan. In de beste traditie van leermeester Louis van Gaal. Na de verloren wedstrijd tegen IJsland afgelopen donderdag volgde een formalistische verdediging van zijn wissels: alsof spelers voorgeprogrammeerde wezens zijn die altijd en niet anders dan volgens hun profielschets spelen. Huntelaar is geen spits die een team „lucht kan geven”, zei Blind, dus na de rode kaart van Martins Indi moest hij wijken voor verdediger Bruma.

Drie dagen later tegen Turkije was de trainersrealiteit er een van prima veldbezetting en meer kansen dan de Turken. Allemaal waar, en toch klopte er niets van in de praktijk.

Nu dan: Blind bondscoach tot en met het WK 2018? Zijn vertrek zou, in het waarschijnlijke geval van het mislopen van het EK, logisch zijn volgens de keiharde voetbalwetten. Dat klinkt opportunistisch, maar feit is dat hij al vanaf vorige zomer, toen hij onder Hiddink aan invloed won op het tactisch plan van Oranje, ruim een jaar heeft aangezeten terwijl het zo gruwelijk misging.

En Van Oostveen, de architect van het geheel? Met Blind tartte hij de voetbalwetten en hij kreeg er chaos voor terug. In Konya zei hij gisteren na de nederlaag tegen Turkije dat hij nog het volste vertrouwen heeft in Blind en zelf (ook) niet denkt aan opstappen. „De raad van commissarissen oordeelt over mijn functioneren. Dat behelst meer dan het aanstellen van de bondscoach”, zei hij afgelopen juli in een interview met deze krant. „Dat is 3 procent van mijn werkzaamheden.” Allemaal waar.

    • Bart Hinke