Discrimineren en verkiezingen manipuleren, kan Google dat echt?

Foto iStock

De algoritmen van Google: weinig dingen worden dagelijks zoveel gebruikt en zijn tegelijkertijd zo vaak een onderwerp van controverse. Ze bepalen niet alleen welke zoekresultaten op je beeldscherm verschijnen, maar zouden ook werkzoekende mannen voortrekken en in staat zijn hele verkiezingen te manipuleren.

Wat zijn de grootste kritiekpunten, en zijn de algoritmen wel zo machtig als wordt beweerd?

1. Wetenschappers: ze zijn in staat verkiezingen te manipuleren

In een onderzoek dat twee Amerikaanse psychologen onlangs publiceerden, is gekeken naar het effect dat een beetje Googlen had op de stemvoorkeur van zwevende kiezers.

Ze lieten bij de verkiezingen in India van vorig jaar tweeduizend kiezers in een nagemaakte versie van Google zoeken naar de presidentskandidaten. Bij een deel van de proefpersonen kwamen positieve zoekresultaten over kandidaat A bovenaan te staan, bij een ander deel werd kandidaat B bevoordeeld.

De zoekresultaten die elke groep te zien kreeg, bleken uiteindelijk van grote invloed te zijn op hun voorkeurskandidaat. Door positieve berichtgeving over een kandidaat bovenaan te zetten, waren de onderzoekers in staat het aantal stemmen op een presidentskandidaat tot 20 procent te verhogen.


Epstein, een van de onderzoekers, in een post op Politico:

“Given that many elections are won by small margins, this gives Google the power, right now, to flip upwards of 25 percent of the national elections worldwide.”

Maar Kees Aarts, politicoloog aan de Universiteit Twente, twijfelt aan de Amerikaanse bevindingen:

2. Ze discrimineren

Onderzoekers van de University of Washington ondervonden dat als ze via Google Afbeeldingen naar ‘CEO’ zochten, op slechts 11 procent van de afbeeldingen een vrouw staat. Terwijl het daadwerkelijke percentage vrouwelijke CEO’s in de VS 27 procent is.

Alleenmaarmannen

In een ander onderzoek van de Carnegie Mellon University lieten de onderzoekers fictieve mannelijke en vrouwelijke Google-gebruikers via de zoekmachine naar werk zoeken. Wat bleek: Google liet advertenties voor baantjes met een salaris van boven de 200 duizend dollar (179 duizend euro) 1852 keer zien aan mannen en slechts 318 keer aan vrouwen.

Een woordvoerder zegt dat Google hier niet veel aan kan doen: het is aan de adverteerders zelf om te kiezen welk publiek ze willen bereiken. De algoritmen discrimineren niet bewust, maar ze zijn zo geprogrammeerd dat ze leren van wat wij aan afbeeldingen op internet zetten. Dus als gebruikers veel mannen in pak met de beschrijving ’CEO’ uploaden, nemen de algoritmen dat over.

3. Ze trekken hun eigen dienst voor

Voor Google is dit misschien nog wel de kwalijkste beschuldiging. Zelfs zo ernstig dat de Europese Commissie de zoekgigant in april aanklaagde voor machtsmisbruik.

Google toont boven zoekresultaten de eigen prijsvergelijkende winkeldienst, en niet die van anderen. Als de Europese Commissie de zaak wint, riskeert Google een boete van maximaal 10 procent van de jaaromzet (66 miljard dollar).

De zoekmachine ontkent het machtsmisbruik en schrijft in een blogpost dat het sitebezoek van concurrerende winkeldiensten door Googles toedoen juist is toegenomen:

“Google delivered more than 20 billion free clicks to aggregators over the last decade in the countries covered by the SO, with free traffic increasing by 227%”