Britten in ban van ‘superhenge’ dat Stonehenge zou doen verbleken

Britse archeologen waren vandaag in jubelstemming: ze mochten de ontdekking aankondigen van een monument dat nóg groter was dan Stonehenge in Wiltshire. “Dit zet alles op zijn kop”, verkondigde een wetenschapper.

'Artist impression' van hoe het monument eruit moet hebben gezien op een handout van het Stonehenge Hidden Landscape Project Foto EPA / Stonehenge Hidden Landscape Project

Britse archeologen waren vandaag in jubelstemming: ze mochten de ontdekking aankondigen van een monument dat nóg groter was dan Stonehenge in Wiltshire. Onderzoekers repten over een “superhenge”. De schaal van het monument, dat 4000 jaar oud zou zijn, wordt “uitzonderlijk” genoemd. “Dit zet alles op zijn kop”, kondigde een betrokken wetenschapper aan.

Aanleiding voor al dit enthousiasme: een reeks van bijna honderd ondergrondse monolieten in de buurt van Stonehenge in Wiltshire, verborgen onder de Durrington Walls. Die Walls vormen een ronde aarden wal, waarbinnen een jaar of tien geleden resten werden gevonden van huizen. Volgens sommige archeologen woonden daar korte tijd de bouwers van Stonehenge, in wat toen het grootste dorp ter wereld moet zijn geweest met misschien wel 1.000 huizen.

Expres omgeduwd?

De collectie stenen die nu onder die aarden wal is gevonden vormt volgens wetenschappers mogelijk het grootste neolithische monument van het Verenigd Koninkrijk. De grote steencirkel uit Orkney, de Ring van Brodgar, is maar 100 meter in doorsnede. Sommige van de stenen onder de Walls zijn 4,5 meter lang. Het hele monument zou een omtrek hebben van anderhalve kilometer.

Als de datering klopt is het iets jonger dan Stonehenge, dat in verschillende fasen is gebouwd tussen ruwweg 4600 jaar en 4000 jaar geleden. Volgens de archeologie website ancient-origins.net liggen de stenen horizontaal: ze zijn waarschijnlijk indertijd expres omgeduwd en vervolgens met aarde bedolven – misschien als een soort ritueel offer.

Een team van het project ‘Stonehenge Hidden Landscapes’ deed er vijf jaar over om het gebied waarin de kolossen liggen aan de hand van remote sensing en geofysische tomografie in kaart te brengen.

De stenen zijn nog niet opgegraven voor verdere analyse. Toch denkt hoofdonderzoeker Vince Gaffney een cruciale ontdekking te hebben gedaan.

“We denken dat er niets vergelijkbaars bestaat in de wereld. Dit is nieuw en de schaal ervan is uitzonderlijk”

Andy Rhind-Tutt, oprichter van de monumentenorganisatie Heritage Trust, zei tegenover de BBC dat de vondst vragen oproept over het hele gebied rond Stonehenge. Vragen die moeten worden beantwoord.

“De verborgen schatten van het landschap rondom Stonehenge doen je afvragen waarom al die ongelooflijke structuren er staan”.

    • Laura Klompenhouwer