Zelfs bundelen hulpacties wordt nu dubbel gedaan

De optelsom van rampberichten en schokkende beelden heeft particulieren in beweging gebracht.

Welkomstkaartjes voor vluchtelingen van de actie 'You Are Human' van Debora Boomsma en Marleen Smit.

Deze week leek het ineens of iedereen vluchtelingen wilde helpen. Er zijn al een paar jaar grote groepen mensen op drift door de oorlog in Syrië, en sinds begin 2014 komen er elke maand meer vluchtelingen naar Nederland, maar dat had nog niet geleid tot veel burgerinitiatief.

Tot nu toe. Of het nou de achtergelaten vrachtwagen in Oostenrijk was, met tientallen gestikte vluchtelingen erin, de foto van de huilende vader die zijn kinderen omhelst in de branding aan een Grieks strand of het peutertje dat op een Turks strand lag en eruit zag of hij sliep: kennelijk was er deze week een punt bereikt dat veel mensen niet meer werkloos wilden toezien. Via Facebook en mail kwamen ineens allerlei verzoeken om schoenen, zaklampen of tijd te geven.

Sommige initiatieven zijn heel concreet, en komen voort uit wat mensen hebben gezien op vakantie. In het Griekse Lesbos bijvoorbeeld komen wekelijks duizenden vluchtelingen aan, vaak op slippers en met alleen de – natte – kleren die ze aanhebben. Een Haagse toeriste zag dat de mannen dan nog ruim zestig kilometer moeten lopen door bergachtig gebied, naar de havenstad waar de boot naar Athene gaat. Alleen vrouwen en kinderen worden met bussen vervoerd op het overbelaste eiland. Dus worden er nu in Haagse expatkringen schoenen en zaklampen – ’s nachts lopen is minder heet – verzameld en opgestuurd.

Anderen willen iets doen voor vluchtelingen die eenmaal in Nederland zijn aangekomen. Er zijn zelfs zoveel online initiatieven, dat er ook al initiatieven zijn om al die plannen samen te brengen. En zelfs dáár zijn er twee van: ikwilietsdoenvooreenvluchteling.nl en wewillenhelpen.nl.

VluchtelingenWerk Nederland wordt sinds een week overspoeld met telefoontjes en mails. Mensen bieden van alles aan, en komen met tassen vol kleren en schoenen naar de kantoortjes. „De boel is ontploft hier”, zei een medewerker gisteren. „Het is overweldigend”. Er meldden zich sinds de zomer al meer vrijwilligers, maar nu gaat het heel hard, zegt de woordvoerder.

Veel van de plannen richten zich op de acute nood: plaatsen waar de vluchtelingen aan land komen, of uitzichtloos in kampen zitten zoals bij Calais. Er bestaat het gevaar dat er van sommige zaken te veel komt, vooral omdat deze praktische vorm van naastenliefde zich nu in allerlei Europese landen manifesteert. Ook vanuit het Verenigd Koninkrijk worden bijvoorbeeld tenten, lampen en kleren naar Calais gestuurd, te bestellen van een lijst van benodigdheden op Amazon.

VluchtelingenWerk richt zich met haar regiokantoren op vluchtelingen die hier zijn aangekomen. En daar is hulp ook hard nodig, zegt de woordvoerder. Er zijn nu 8.000 vrijwilligers, en dat gaat. Maar de komende maanden zullen er in Nederland veel vluchtelingen bijkomen en ook hier blijven, in een deel van de gevallen. De hoop is dus dat dit vertoon van bereidheid zich in te zetten voor vluchtelingen duurzaam zal blijken. Als de vluchtelingen ergens moeten wonen, en werken. „Er zullen de komende tijd ook Syriërs komen wonen, in de wijk. En dan is het heel fijn als buurtgenoten ze aanspreken, helpen, zodat ze zich welkom voelen.”

    • Elsje Jorritsma