September in een bord

Tomaten. We eten ze dan wel het hele jaar door, maar vooral in september zijn ze alomtegenwoordig en vaak spotgoedkoop. Een Turkse supermarkt bij mij in de buurt verkoopt kistjes met drie kilo biologische tomaten voor 5 euro. Op de markt betaal je nog minder. Dit is het moment om ze groot in te kopen en te verwerken in soep, saus, sap, salade, chutney, taart, pizza, stoofpot en noem maar op. Zoals John Denver zong in zijn liedje Home grown tomatoes: „Put ’em in a salad, put ’em in a stew/ You can make your very own tomato juice/Eat ’em with egss, eat ’em with gravy/Eat ’em with beans, pinto or navy.”

Dit is ook het moment om je te buiten te gaan aan verschillende soorten en kleuren tomaten. Behalve dat je daar een uitzinnig mooie, bontgekleurde salade van kunt maken, is het ook aardig om ze eens stuk voor stuk aandachtig te proeven. De ene tomaat is veel zoeter dan de andere. De ene heeft meer, de andere minder zuur. De ene een dun en zacht schilletje, de andere een dikke harde. Er zijn tomaten met uitgesproken vlezig vruchtvlees en tomaten met sappig vruchtvlees. En er zijn allerlei aroma’s te onderscheiden, van fruitig tot peperig.

Natuurlijk moet je met bijzondere tomaten niet te veel rommelen in de keuken. Een straaltje goede olijfolie en wat vlokjes Maldon zeezout is vaak al genoeg. Al ben ik waar het op tomaten aankomt ook erg voor balsamicoazijn. Wees er vooral zuinig mee, maar een paar drupjes kunnen net het zoet en zuur van de tomaat extra naar voren halen. En basilicum, vanzelfsprekend. Basilicum en tomaat kunnen altijd samen. Die twee vormen zo’n ideaal setje dat het een wonder is dat daar geen liedjes over geschreven zijn.

Het recept van vandaag is een ode aan al die tomatenpracht. Wanneer je tomaten pureert en ze laat uitlekken in een doek ontstaat een heldere bouillon zonder een zweempje rood. Dat is leuk om aan gasten voor te zetten, want niemand zal achter dit transparante vocht tomaten vermoeden. Totdat ze proeven. Verwacht een kort moment van cognitieve dissonantie en daarna een glimlach: tomaat! Ongelooflijk krachtige tomaat!

Uit effectbejag zou je eigenlijk de kleine kerstomaatjes, die ik als vulling voor de bouillon gebruik, weg moeten laten. Die geven immers de clou al een beetje weg. Maar ze voegen ook kleur en structuur toe, en maken dit gerecht tot een bijzondere start van een nazomerdiner. Licht, verrassend en bepaald oogstrelend. September in een bordje.

Janneke Vreugdenhil

    • Janneke Vreugdenhil