Gazprom nestelt zich nog steviger in Europa

Gazprom sluit een reeks van contracten met Europese energiebedrijven. Ondanks alle politieke spanningen.

Gazprom versterkt zijn positie. Foto Bloomberg

Gazprom heeft zijn positie in Europa aanzienlijk versterkt. Ondanks de politieke spanningen, veroorzaakt door bemoeienis van Moskou met de crisis in Oekraïne, heeft het Russische gasstaatsbedrijf vrijdag drie belangrijke nieuwe contracten weten af te sluiten met Europese partners. Rusland levert nu al eenderde van het gas dat in Europa verbruikt wordt.

Meest in het oog springend is de overeenkomst die Gazprom wist rond te krijgen met het Duitse BASF. Eerder dit jaar werd deze miljardendeal nog opgeschort uit politieke overwegingen. De overeenkomst behelst een uitruil van belangen waardoor de joint venture, waarin de gezamenlijke handel en opslag van gas is ondergebracht, geheel in handen komt van Gazprom. De grootste gasopslag in Duitsland komt onder controle van het Russische bedrijf.

In ruil daarvoor krijgt Wintershall, een volledige dochter van BASF, een aandeel in twee gasvelden in West-Siberië die over twee jaar gas zullen produceren. Tevens krijgt Gazprom een aandeel van 50 procent in Wintershall Noordzee bv die actief is in het opsporen van olie en gas in het Nederlandse, Deens en Britse deel van de Noordzee. Ook het Oostenrijkse ÖMV is bezig met een uitruil van belangen met Gazprom, zo werd vrijdag bekend.

De plotselinge activiteit van het Russische bedrijf lijkt een koerswijziging in Moskou. Afgelopen winter zette president Poetin een streep door het South Streamproject door de Zwarte Zee, uit onvrede over de eisen die Brussel stelt aan Gazprom op de Europese markt. Moskou leek Europa de rug toe te keren om zich te concentreren op de Aziatische, vooral Chinese markt. Maar de onderhandelingen met China verlopen moeizaam, omdat Beijing harde financiële eisen stelt.

Om zich toch van de nodige inkomsten te verzekeren – 20 procent van de Russische staatsinkomsten komt uit verkoop van gas – richt Moskou de blik opnieuw naar het Westen. Hoewel de politieke wrijvingen met Moskou nog lang niet voorbij zijn, gaan de Europese energiebedrijven gretig in op de Russische avances. In het verre oosten van Rusland tekenden Shell, BASF, Eon, Engie (het vroegere GDF) en ÖMV vrijdag het definitieve contract voor de uitbreiding van Nord Stream-verbinding met twee nieuwe pijp- leidingen.

Volgens Shelltopman Ben van Beurden is de verdubbeling van de verbinding cruciaal om aan de vraag naar gas te kunnen blijven voldoen. „Zeker nu Europa zelf steeds minder gas kan produceren”, aldus Van Beurden.