Vet! Een gratis pizza bij De Winter – over onze marketingfolklore

En... Pizza! Het persbericht van De Bezige Bij sprak even duidelijke als verrassende taal: ‘Binnen een halfuur Geronimo van Leon de Winter in huis bij bestelling van een pizza bij New York Pizza’. Ja, ja: Voor twintig euro (€ 19,90!) krijgen we bij de keten een boek bij de pizza of een pizza bij het boek. Vet! Al moet u zich haasten, want de actie is volgende week zondag alweer voorbij. Waarschijnlijk was een en ander anders niet in overeenstemming met de Wet op de Vaste Pizzaprijs.

Zo’n pizzadeal hoort bij de marketingfolklore van het nieuwe boekenseizoen – er is ook een schrijver (naam vergeten) die een boek heeft geschreven dat E27 heet (of een ander nummer) en een auto heeft volgeplakt met stickers waar E27 op staat en daarmee door Nederland tuft. Hij kreeg even weinig publiciteit als De Winter met zijn fastfood. Inmiddels staan we op een tweesprong. We kunnen doorgaan en ons vrolijk maken over het fenomeen (dat is óók onderdeel van de marketingfolklore): Zou De Winter bij het Italiaanse restaurant in Sorrento (‘Ze hadden er heerlijke pizza’s. Binnen een halfuur stond het geraamte van de roman op papier.’) een New York Pizza durven laten zien? Krijgen we een gratis zwaardvissteak bij Tommy Wieringa? Vier ontpitte olijven bij de verzamelde Bukowski – want wie drinkt hoeft niet te eten.

Maar misschien is dit de gelegenheid om te stoppen met het verzinnen van aardigheidjes voor persberichten die moeten leiden tot lichte nieuwsberichtjes of ironische columns. Alles mikt op de veronderstelde tegenstelling tussen hoge en lage cultuur (literatuur en pizza, tiens) – terwijl als één schrijver bewijst dat dat onderscheid niet meer ter zake doet, het Leon de Winter is.

Dan houden we tijd over om ons te wijden aan boeken die anders bedolven raken onder de extra toppings van de fastbooks. Zo zwerft al de hele zomer Jan Oegema’s Hans Faverey en de liefde door verschillende vertrekken van mijn huis: het is het soort boek dat vrijwel lijkt te zijn weggedrukt. Een man houdt van een dichter, kiest een opmerkelijke invalshoek (liefde vóór Faverey is veelbesproken, liefde bij Faverey is dat veel minder) en interpreteert zich ruim 200 bladzijden lang een weg door het oeuvre – uitmondend in een pleidooi voor een biografie.

Niet dat ik Hans Faverey en de liefde uit zal lezen. Dat is in dit geval een compliment: het boek leidt je onophoudelijk naar Faverey zelf – en dus naar je boekenkast. Bijvoorbeeld als een (in Oegema’s betoog belangrijke) strofe uit de bundel Hinderlijke goden wordt geciteerd:

Liefde zet haar zwarte kap op

en doodt. Zelfs een ui geeft ten slotte

alles prijs. Zoals een stoel, alles

ten spijt, overal en nergens, slechts

bezeten wil zijn van zichzelf.

    • Arjen Fortuin