‘Op de WK atletiek in Beijing waren meer dan 60 atleten actief die ooit zijn geschorst’

Dat schreef AD-journalist Thijs Zonneveld vorige week op Twitter

illustratie Tamara Pruis

De aanleiding

Dafne Schippers werd wereldkampioen op de 200 meter en heel Nederland was blij. Degenen die kritisch durfden te zijn op haar prestatie, kregen de wind van voren. Zo ook oud-wielrenner en AD-sportjournalist Thijs Zonneveld, die vlak na de gouden race op Twitter verklaringen zocht voor de opzienbarende prestatie van Schippers. Was het de supersnelle baan in Beijing, was het doping? Een volger reageerde: „Het wielrennen heeft het over zichzelf afgeroepen. In de atletiek komt het een stuk minder voor.” Waarop Zonneveld schreef: „Alleen op dit WK zijn er al meer dan 60 atleten actief die ooit geschorst zijn.” Voor een dopingovertreding, bedoelt hij. We zoeken het uit.

Waar is het op gebaseerd?

We bellen eerst Thijs Zonneveld en vragen hem waar hij dat getal vandaan heeft. Hij moet het nazoeken. Even later mailt hij: hij weet niet meer precies waar hij het las, maar The Guardian of The Sunday Times kwam met de cijfers in de week voorafgaand aan de WK atletiek. Hij rekent ook wat voor: in de finale 100 meter bij de mannen liepen al vier voormalig geschorsten (de helft van de deelnemers), bij de vrouwen idem en bij het kogelstoten voor vrouwen drie. Dan zit je na drie onderdelen al op elf, schrijft Zonneveld.

We bellen met The Sunday Times, die het bewuste artikel dat op 30 augustus onder de kop ‘Winners tarnish medals’ in de Britse krant verscheen, per e-mail toestuurt. In het stuk lezen we dat 66 atleten actief op de WK in Beijing ooit dopingregels hebben overtreden en dat 5 van hen zelfs medailles hebben gewonnen op het mondiale toernooi.

En, klopt het?

Het artikel in The Sunday Times noemt geen bron. Hoe zijn ze aan hun informatie gekomen, willen we weten. Het stuk blijkt geproduceerd door het zogenoemde Insight team, de onderzoekstak van de krant. We krijgen Jonathan Calwart aan de telefoon, auteur van het artikel. Hij legt uit dat een groep van tientallen journalisten meer dan een week nodig had om tot conclusies te komen. Wat hebben ze gedaan? De wereldatletiekbond IAAF publiceert maandelijks een nieuwsbrief op de website. Een van die onderdelen is een update van het aantal geschorste atleten. Het team van Calwart heeft de nieuwsbrieven tot en met 2001 nagelopen – dat zijn 15 jaar maal 12 nieuwsbrieven, 180 nieuwsbrieven – en heeft de namen in die nieuwsbrieven vergeleken met de WK-startlijst. Dat zijn 1900 atleten. De conclusie na weken spitten is dat 66 atleten op de WK atletiek in Beijing ooit een dopingstraf hebben gekregen, variërend van een half tot 8 jaar; afhankelijk van het middel en al dan niet een herhaling van een overtreding.

Het voert te ver om zelf te gaan turven. Maar als we de drie onderdelen die Zonneveld voorrekende nalopen, dan kloppen die getallen in elk geval. Inderdaad, de finale op het koningsnummer bij de mannen, de 100 meter, bestond voor de helft uit oud-dopingzondaars. Bij de vrouwen was dat niet anders. Zelfs winnares op de 100 meter, Shelly-Ann Fraser-Pryce uit Jamaica, heeft geen schoon blazoen want werd in 2010 voor een half jaar geschorst wegens het innemen van een verboden pijnstiller. Kogelstoten vrouwen: drie Bulgaarse atletes, nu opnieuw actief op het hoogste podium, werden de voorbije jaren betrapt op doping.

Drie onderdelen met 11 voormalig dopingzondaars. In de wetenschap dat er nog eens 45 onderdelen werden afgewerkt in Beijing, lijkt het aannemelijk dat er meer dan 60 voormalig geschorste atleten op de WK actief waren.

Voor de volledigheid mailen we nog met de IAAF. Zij bevestigen het verhaal van The Sunday Times. Ruim 60 voormalig geschorste atleten komt neer op zo’n 3 procent, een getal ook bij hen bekend.

Conclusie

Een team onderzoeksjournalisten van de The Sunday Times ploos honderden nieuwsbrieven van de wereldatletiekbond na en vergeleek de namen van de dopingzondaars daarin met de startlijst van de WK. Ze kwamen op een aantal van 66. AD-journalist Thijs Zonneveld refereerde op Twitter aan dat onderzoek. Een uitgebreid onderzoek van een dergelijke krant kunnen we als betrouwbaar zien. We beoordelen de stelling als waar.

    • Dennis Meinema