Onthutsende avond voor Oranje

Door een 0-1 nederlaag tegen IJsland heeft Oranje plaatsing voor het EK voetbal 2016 niet meer in eigen hand. Oranje moet de resterende drie wedstrijden allemaal winnen, Tsjechië mag maar 1 punt pakken. En: Arjen Robben viel geblesseerd uit.

Het baalmoment van Gregory van der Wiel in de cruciale EK-kwalificatiewedstrijd tegen IJsland, die met 0-1 verkoren  ging. Foto EPA

Nederland mag dan feitelijk niet uitgeschakeld zijn voor rechtstreekse kwalificatie na de nederlaag tegen IJsland gisteravond (0-1), duidelijk is hoe dun en broos het fundament van Oranje is dezer dagen. Ook na het vertrek van Guus Hiddink, zo bleek gisteren in de Amsterdam Arena. De ploeg ging onderuit tegen het niet meer zo nietige IJsland na de blessure van sterspeler Arjen Robben en een rode kaart van Bruno Martins Indi, allemaal in de eerste helft.

De strafschop die na rust te makkelijk werd weggeven door Gregory van der Wiel, werd verzilverd door Gylfi Sigurdsson. Dit alles in een fase waarin een ontmanteld en ontworteld Oranje zonder leiders en aanvalsplan toch al met weinig overtuiging was begonnen aan de tweede helft.

Een combinatie dus van pech, verergerd door dom en onprofessioneel handelen van deze en gene verdedigers en zo kraakte Nederland en dat was bijna fataal op een bijzondere avond. Een intriest begin ook voor de bondscoach Danny Blind, die deze zomer Hiddink opvolgde en direct een uiterst miserabel vooruitzicht met Oranje kent.

Robben had het zich, zei hij voor de wedstrijd, allemaal voor de geest gehaald: wat hij ging doen, de acties, de spelsituaties. Imagineren, in het jargon van oud-bondscoach Louis van Gaal. De tegenslagen kwamen na iets meer dan twintig minuten in alle hevigheid, met Robben die plots gekwetst aan de zijlijn de bal buiten het veld speelde en aangaf pijn te hebben in zijn bovenbeen.

De hoop van de natie viel uit

In de consternatie, ongetwijfeld gevoed door het ongeloof dat juist hij, de nieuwe aanvoerder, de man die strijd op leven en dood had geëist van zijn medespelers, geblesseerd zou uitvallen, duurde de wisselbeurt die onherroepelijk volgde gevoelsmatig een eeuwigheid. Hij, hoop van een natie, moest de strijd staken, een anticlimax na de opruiende taal voorafgaand aan het duel en zijn krachtdadig spel in de twintig minuten die hem gisteravond gegeven waren.

Vijf lange minuten met tien man eindigde met de invalbeurt van Luciano Narsingh en IJsland temporiseerde, comfortabel in de wetenschap dat het gevaar van Oranje goeddeels geneutraliseerd was met het uitvallen van Robben.

Nederland had in deze fase voor rust ondanks het opgelopen trauma het hoofd zo koel mogelijk moeten houden, maar Bruno Martins Indi kon zich bij het rollebollen na een valpartij van Kolbeinn Sighthorsson niet (genoeg) beheersen. Hij sloeg, althans: wat hij deed kon als zodanig opgevat worden, en trof met zijn onderarm de voormalige Ajax-spits in het gezicht. Ontijdiger had zijn spasme niet kunnen zijn. Rode kaart, tien minuten voor rust. En Oranje, als te vaak bibberend in eigen Arena, zag de hoop op rechtstreekse kwalificatie vervliegen.

Met tien man, spits Klaas-Jan Huntelaar naar de kant voor verdediger Jeffrey Bruma, was het plan kennelijk om het gelijke stand te consolideren. Hoe beschamend ook, thuis tegen het land van 300.000 en nog wat inwoners. Maar de omstandigheden dicteerden op dat moment. Tien punten uit vier duels was Blinds doel. Dus dan maar de volgende drie duels winnen.

Oude, ergerlijke verschijnselen uit het tijdperk-Hiddink deden zich al in de zevende minuut voor. Toen dook Johann Gudmundsson bij de tweede paal op, vond het doel geen IJslanders waardoor de bal voorlangs ging. Bijna had Nederland de vroege 0-1 achterstand alweer opgelopen, een tussenstand die in het voorbije jaar bijna stelselmatig op het scorebord kwam.

Waar Hiddink er niet in slaagde de kwetsbaarheden van zijn elftal te camoufleren, trok Blind de teugels strak aan. Piketpalen sloeg hij door een nieuwe aanvoerder te kiezen, de informele leider en beste speler Arjen Robben. Niet voor niets maakte Blind van „duidelijkheid” een soort mantra toen de debuterend bondscoach, geflankeerd door assistenten Marco van Basten en Ruud van Nistelrooy, twee weken geleden aan de pers werd voorgesteld in Noordwijk.

Keeper, tevens videoregisseur

Duidelijk is nu alleen dat Oranje zich kan richten op de derde plaats, en dat betekent playoffs. De strafschop was feitelijk al de genadeklap. Te weinig werd er gevuurd op het doel van Hannes Halldorsson, IJslands keeper en tot niet lang ook videoregisseur. Narsingh kreeg een forse kans, uit een hoek die dan wel lastig mag zijn maar toch zeker een schot op doel had moeten opleveren. Davy Klaassen was vijf minuten voor tijd nog het dichtst bij, maar zijn schuiver werd keurig gekeerd.

Nederland hangt aan een rafelig draadje als het gaat om plaatsing voor het EK. Met in het barre vooruitzicht de confrontatie tegen concurrent op plek drie, Turkije dus, zondag in Konya. Robben geblesseerd, Martins Indi rood, Van der Wiel die Oranje een strafschop aandeed. Het kon allemaal op een avond zoals niemand had kunnen imagineren.

    • Bart Hinke