Minister schrapt FM-veiling, radiostations bijna tevreden

Minister Kamp schrapt de veiling van radiofrequenties. Er liggen nog wat kwesties.

Sky Radio houdt 101.5 MHz. Radio 538 blijft op 102.1 MHz. En 100.1 MHz is nog steeds voor BNR Nieuwsradio; in de regio Amsterdam.

De commerciële radiostations behouden hun huidige FM-frequenties. Ze hoeven niet te verhuizen naar nieuwe golflengtes, met mogelijk verlies van luisteraars en adverteerders, of erger, naar de minder beluisterde kabel. Hoeveel geld die afgelaste verhuizing kost, of oplevert, is nog onbekend.

Dat blijkt uit de brief die minister Kamp (Economische Zaken, VVD) deze week heeft verstuurd aan de Tweede Kamer. Hij gaat dus de frequenties verlengen en niet weer veilen. Kamp komt zo tegemoet aan een wens van de Kamer, die tegen een nieuwe veiling was, voor de periode 2017-2022.

Kamerleden waren bang dat de onzekerheid van een veiling zou leiden tot banenverlies bij de stations en stilstand in de digitalisering van de radio. Nu luistert ruim de helft van de Nederlanders wel eens op verschillende manieren naar digitale radio. Dat kan via de pc, een smartphone-app en digitale etherradio (DAB+).

De brief van Kamp leidde tot blijdschap bij de stations die al een FM-frequentie hebben. Dat is overigens meestal een pakket (kavel) van meerdere frequenties; alleen in combinatie heeft een zender landelijke dekking. Bij BNR Nieuwsradio ontkurkte hoofdredacteur Sjors Frölich een fles champagne en zette de foto op Twitter.

Kamps besluit heeft wel tot gevolg dat het voor nieuwkomers moeilijker wordt een FM-zender te beginnen. Bijvoorbeeld voor een nieuwszender van De Telegraaf, sportradio van het AD of een RTL-muziekzender, inclusief de laatste roddels van RTL Boulevard. Zij kunnen wel een zender beginnen op DAB+, kabel of internet, maar de FM blijft zeker nog enkele jaren een must. Veel mensen luisteren in de auto, en dat kan alleen met FM.

De verlenging kent nog wel enkele losse eindjes. Zo moet Kamp onderbouwen waarom hij wil verlengen en niet veilen. Dat lijkt louter procedureel, maar Kamp stelt dat hij juridisch gezien alleen mág verlengen als de radiobedrijven sneller gaan digitaliseren. Dan is verlengen iets tijdelijks, totdat de hele radio is gedigitaliseerd.

Verder moet de minister bepalen hoeveel de zenders moeten gaan betalen. Nu kost een FM-licentie jaarlijks miljoenen euro’s. In het verleden is veel gesteggeld over hoe de waarde van de frequenties werd vastgesteld. Ontevreden zenders voerden vele rechtszaken over hun vergoeding aan het Rijk. Radio Veronica betaalde teveel, stelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in januari.

Tot slot kent de verdeling van de schaarse FM-frequenties enkele beperkingen. Mediaconcerns mogen nu niet meer dan twee kavels bezitten – één onbeperkte en één geclausuleerde voor louter nieuws, jazz of Nederlandstalige muziek. Zo heeft Telegraaf Media Groep (TMG) frequenties voor Sky Radio en Radio Veronica maar niet voor Classic FM. Die eigendomsbeperking wil Kamp schrappen.

De inhoudelijke beperkingen denkt hij niet te kunnen wegnemen. Dat zou leiden tot nieuwe rechtszaken. Algemene zenders (met populairdere en dus duurderde frequenties) zouden oneerlijke concurrentie kunnen krijgen van zenders die nu een goedkopere geclausuleerde frequentie hebben maar na de verlenging ook een algemene hitzender kunnen worden.

Kamp wil de verlenging van de FM-vergunningen nog dit jaar afwikkelen.

    • Jan Benjamin