Geen bedrijf gaat het vrouwenquotum halen

Foto iStock

Over drie maanden moet het zover zijn. Op 1 januari volgend jaar zou 30 procent van de bestuurders en commissarissen van Nederlandse bedrijven een vrouw moeten zijn: een streefcijfer van het kabinet uit 2013, opgenomen in de Wet bestuur en toezicht.

Maar dat gaat erg lastig worden, blijkt uit een jaarlijks onderzoek naar topvrouwen in Nederlandse bedrijven: de Female Board Index. De Tilburgse hoogleraar Mijntje Lückerath onderzocht de samenstelling van raden van bestuur en raden van commissarissen van 84 beursgenoteerde bedrijven.

De tussenstand bij deze bedrijven: 0.

Allemaal haalden ze het vrouwenquotum niet. Vorig jaar was het er nog eentje – uitgeverij Wolters Kluwer, maar daar stapte dit jaar een vrouw uit de raad van commissarissen. Veel bedrijven halen het quotum zelfs bij lange na niet: eenderde heeft geen enkele vrouw in de raad van commissarissen of de raad van bestuur.

Vooral bestuurders zijn vooral man

Dat het streefgetal van de Wet bestuur en toezicht zo ver weg is, ligt vooral aan de raden van bestuur – ruim 92 procent is daar man. Slechts 7,8 procent van de raden van bestuur van deze bedrijven bestaat nu uit vrouwen – een toename van 1,1 procent ten opzichtige van vorig jaar. Er kwamen drie vrouwelijke bestuurders bij, eentje vertrok er. Tien van de 84 bedrijven hebben meer dan 30 procent vrouwelijke bestuurders.

Bij de commissarissen staat het er beter voor: 24 bedrijven halen hier de Nederlandse norm. (Bij het strengere EU-quotum van 40 procent – deadline 2020 – blijven er daarvan nog negen over.)

quota-overzicht (2)

Het aantal vrouwen in raden van commissarissen bij deze beursgenoteerde bedrijven neemt iets toe: dit jaar is het 21,3 procent, vorig jaar 20 procent. Maar de groei stagneert. Van de nieuw benoemde commissarissen was vorig jaar nog 30,9 vrouw. Dit jaar is dat afgenomen naar 27,5 procent: negentien van de 69 nieuwe commissarissen. Lückerath:

“Je hoort mannen soms zeggen: ‘Wij maken geen kans meer op een plek, ze willen alleen maar vrouwen.’ Deze cijfers maken duidelijk dat dat dus niet zo is.”

Sterker nog: dit jaar werden 41 mannen benoemd bij bedrijven waar helemaal geen vrouwen in de raad van bestuur of de raad van commissarissen werken.

Veel vrouwen bij Unilever, weinig bij Boskalis

Waarom vinden we nog steeds veel minder vrouwen in de top van het bedrijfsleven? Er zijn verschillende redenen voor zegt Lückerath. Ze zullen waarschijnlijk allemaal bekend klinken. Nederland kent een cultuur waarin vrouwen vaak parttime werken. Ook speelt het selectieproces een rol: bestuurders kiezen mensen zoals zijzelf. Mannen dus.

Unilever heeft net als vorig jaar de meeste topvrouwen – al zitten daar geen bestuurders tussen. Het bedrijf heeft als enige meer vrouwelijke dan mannelijke commissarissen (zes om vier).

Ook de laatste plaats in ongewijzigd: Boskalis scoort opnieuw het slechtst. Bij het baggerbedrijf zijn de tien plekken in de top allemaal voor mannen – ondanks dat het streven naar meer vrouwen opgenomen werd in het jaarverslag. Een ander verhaal is het bij Fugro. Vorig jaar deelde de bodemonderzoeker nog de laatste plaats met Boskalis, maar sindsdien benoemde Fugro twee vrouwelijke commissarissen.

    • Geertje Tuenter