FNV gaat naar rechter om loonakkoord ambtenaren

De FNV stelt dat het kabinet een ongeldig loonakkoord heeft gesloten. „Onbegrijpelijk, ongehoord en onbeschoft”.

Cao-actie van de politie in Rotterdam tijdens de Tour de France. Foto Robin Utrecht/ANP

Na vier jaar ruziën met werkgevers over een ambtenaren-cao liggen de vakbonden onderling overhoop. De FNV heeft gisteren een kort geding aangekondigd tegen de overheid en drie andere bonden die begin juli een loonruimte-akkoord sloten voor zo’n 800.000 ambtenaren.

Een unicum is het niet. Abvakabo FNV heeft eind vorig jaar nog een kort geding tegen werkgevers en andere bonden over de verpleeghuizen-cao gewonnen. Maar binnen de overheid hebben bonden traditioneel een goede samenwerking. „Een bijzonder dieptepunt”, noemt vicevoorzitter Ruud Kuin van de FNV het.

Het conflict voltrekt zich tegen de achtergrond van de versobering van pensioenen en de afkalving van het aantal vakbondsleden. De FNV stelt dat de loonsverhoging ten koste gaat van ambtenarenpensioenen. Ook zouden de drie „kleine bonden” niet bevoegd zijn om zonder de FNV arbeidsvoorwaarden overeen te komen.

Die drie bonden maken „hun eigen afweging”, zei FNV-voorzitter Ton Heerts, maar hij noemde het „onbegrijpelijk, ongehoord en eigenlijk onbeschoft” wat het kabinet doet.

Het akkoord behelst een loonsverhoging van ruim 5 procent over twee jaar (2015 en 2016) plus eenmalig 500 euro. Die loonsverhoging wordt deels bekostigd met een verlaging van de pensioenpremie. De pensioenen van ambtenarenfonds ABP (2,8 miljoen deelnemers) volgen straks namelijk de stijging van de prijzen en niet meer van de lonen. Zo hoeft de overheid als werkgever minder premie te betalen.

De overheid en de bonden die achter het akkoord staan, hebben de pensioenwijziging gisteren beklonken in de zogenoemde Pensioenkamer van ABP, waarbij de FNV tegenstemde.

ABP wil zelf geen partij zijn, maar heeft vorige week wel sombere berekeningen online gezet. Doordat de overheid minder premie inlegt, zou het pensioen van een 25-jarige 11 tot 14 procent lager kunnen uitvallen en dat van een 55-jarige 5 tot 6 procent.

De FNV noemt de loonsverhoging een „sigaar uit eigen doos” en eist 3 procent loonsverhoging per jaar.

Het akkoord moet nog verder uitonderhandeld worden in concrete cao’s voor verschillende ambtenarensectoren, zoals defensie en het onderwijs. Maar het akkoord is wel „bindend voor de betreffende cao-tafels”.

Volgens de FNV is dat in strijd met het reglement van de Raad voor het Overheidspersoneelsbeleid (ROP), een overlegorgaan van de overheid en de vakbonden. Dat reglement zegt dat sprake moet zijn van ‘open en reëel’ overleg, aldus Kuin. „Dat kan niet met bindende afspraken.”

Volgens de FNV is het akkoord ongeldig als de grootste bond niet meedoet. De FNV zegt onder ambtenaren 330.000 leden te hebben, de CNV, het AmbtenarenCentrum en CMHF vertegenwoordigen naar eigen zeggen samen 255.000 ambtenaren.

De FNV zegt dat het ledental bepalend is, de andere bonden zeggen dat drie van de vier bonden ook bevoegd zijn. Alle bonden baseren zich hierbij op hetzelfde convenant: een A4’tje uit 1996.

„Afspraken van twintig jaar oud kunnen aan vernieuwing toe zijn”, zegt Patrick Fey, voorzitter van CNV overheid en publieke diensten. „Maar dan moeten we daar in de toekomst over overleggen.” Fey zegt dat eerder „heel intensief” en „open en reëel” is onderhandeld, met de FNV erbij.

    • Eppo König