Theater en Zeeuwse locaties sterk verbonden

De zee van Zeeland is overweldigend en bedreigend. Vanaf een steiger aan de kust van Westkapelle staart een vrouw over het water dat steeds donkerder wordt. Haar man is in een roeiboot de zee opgegaan, en niet teruggekeerd. In een trage, muzikale cadans van zich telkens herhalende zinnen schrijft de Noorse toneelschrijver Jon Fosse in Een Zomerdag over de angsten van de vrouw, haar hoop en onzekerheid. Verdrinkingsdood en zelfmoord liggen dicht bij elkaar. Wat bezielt haar man?

Dit jaar viert het Zeeland Nazomer Festival (NZF) het 15-jarig jubileum. Dat betekent evenzoveel festivals onder artistieke hoede van dramaturg Alex Mallems, die op verrassende locaties zowel nieuw Nederlands toneel brengt als bestaand repertoire. Mallems zorgt ieder jaar weer voor hoogstaand literair theater dat verbonden is met de speelplek, zoals sluizen, boerenschuren, kerken, havenloodsen, dorpshuizen en zelfs de kerncentrale van Borssele.

In de regie van Een Zomerdag is Ilmer Rozendaal trouw aan de symbolisch geladen, soms nadrukkelijk poëtische tekst van Fosse. Hoofdrolspeelster Ilse Uitterlinden rept over „donkerte dat in haar tot licht breekt”. De personages bewegen als statische poppen op een zwart podium aan zee. Als halverwege duidelijk wordt de vrouw haar man voorgoed kwijt is, spoelt het podium langzaam onder water. Alsof nog meer zee bezit neemt van elk personage.

Zanger en toneelspeler Louis van Beek kiest een gewijde binnenlocatie, passend bij zijn zelfgeschreven tekst over Zuster Glimlach ofwel Soeur Sourire, de zingende non die in 1963 met Dominique een eenmalige wereldhit scoorde. In twee monumentale kerken brengt hij een intense hommage aan de Belgische bakkersdochter Jeannine Deckers, die na haar kortstondige roem diep tuimelde.

Van Beek is gekleed in eenvoudige habijt en speelt, vertelt en zingt het tragische levensverhaal. Soms geëxalteerd, dan weer bijtend en bitter toont hij een scala aan gevoelens. Regisseur Paula Bangels benadrukt terecht de stralende onschuld van de kloosterlinge die in de harde wereld van geld terechtkomt.

De comeback van Soeur Sourire met elektrische gitaar als niet-non was een fiasco. Samen met haar vriendin Annie bereidt ze hun zelfmoord nauwgezet voor. Cognac, slaappillen. Zelfs de katholieke kerk laat haar vallen. Daarom is Soeur Sourire zo tekenend voor dit belangrijke Zeeland Festival: tekst en locatie versterken elkaar.

    • Kester Freriks