Plasterk: Duits antwoord op tappen ‘onbevredigend’

Duitsland tapte waarschijnlijk Nederlandse telefoonkabels af. De minister vroeg opheldering aan Berlijn en kreeg die niet.

Het Duitse antwoord op de vraag of kabels met Nederlands telefoonverkeer zijn afgetapt tussen 2005 en 2008 is „onbevredigend”. Dat zei minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) gisteren op vragen van deze krant, na een debat in de Tweede Kamer over de inlichtingendiensten.

Uit documenten van de Oostenrijkse parlementariër Peter Pilz bleek eerder dat telefoniekabels van en naar Nederland, op Duits grondgebied, hoogstwaarschijnlijk zijn afgetapt door de Duitse inlichtingendienst BND in samenwerking met de Amerikaanse NSA.

Tot nu toe zei Plasterk altijd dat Duitsland heeft verklaard dat Nederland nooit een „doelwit” was. Het was echter nog onduidelijk of Nederland überhaupt aan Duitsland heeft gevraagd of de kabels ooit zijn afgeluisterd, los van de vraag wie het doelwit was. Die vraag heeft Nederland wel gesteld, zo verklaarde Plasterk gisteren.

Duitsland antwoordde daarop niet dat de kabels niet zijn afgeluisterd, maar zei alleen dat Nederland geen doelwit was bij het aftappen. Dit laat de mogelijkheid open dat bij het speuren naar terreurverdachten, op grote schaal telefoongesprekken van Nederlandse burgers met het buitenland zijn afgeluisterd.

In Duitsland loopt een parlementair onderzoek naar de BND waarin de beweringen van Pilz worden onderzocht. Mogelijk komen daar ook voor Nederland nieuwe aanwijzingen uit. GroenLinks wil dat Plasterk opnieuw om opheldering vraagt bij de Duitsers. Plasterks woordvoerder zei vanochtend het Duitse onderzoek te willen afwachten.

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over de inlichtingendiensten en terreurbestrijding. Na de verijdelde schietpartij in een Thalys, wilden de Kamerleden van Plasterk weten hoe effectief Europese inlichtingendiensten samenwerken. De minister vertelde daarop dat met sommige Europese landen meer en sneller wordt samengewerkt dan met andere, omdat „niet alle diensten even goed met vertrouwelijkheid omgaan”.

Oppositieleden vielen Plasterk vooral aan op de bezuinigingen op de AIVD, waartoe dit kabinet bij zijn aantreden besloot.

De oppositie vond het onbestaanbaar dat eenderde van het budget van de AIVD geschrapt werd. „Krankzinnig”, zei SP-Kamerlid Ronald van Raak. „De regering heeft de veiligheid op het spel gezet door zo idioot om te gaan met onze geheime dienst.”

Dit voorjaar bracht de Algemene Rekenkamer hierover nog een kritisch rapport uit. Het zal nog jaren duren voordat de kwaliteit weer op het oude niveau is, concludeerde de Rekenkamer. Ook al werd de bezuiniging later teruggedraaid, en kreeg de dienst er daarna zoveel geld bij dat het budget nu hoger is dan ooit.

Plasterk zei het met de Rekenkamer eens te zijn dat de bezuiniging „diepe sporen” in de organisatie heeft achtergelaten. Ook PvdA’er Recourt erkent dat „met de kennis van nu” niet bezuinigd had moeten worden. Maar de VVD bleef de beslissing verdedigen. De bezuinigingen verdienden „geen schoonheidsprijs”, zei Kamerlid Ockje Tellegen, maar „ze waren nodig”.