Met vwo toch een droombaan als juf

De pabo op hbo-niveau trekt minder studenten. Is de nieuwe Pabo University voor vwo’ers een optie?

Hij stond even gek te kijken, Patrick van den Brand, leraar geschiedenis op de pabo. Hij had de nieuwe studenten gevraagd wat stellingen te bedenken die ze konden voorleggen aan het bestuur. Van den Brand was gewend na vijf minuten in te grijpen, anders komt er niet zoveel van. Maar met deze nieuwe groep eerstejaars, elf voormalige vwo’ers, gebeurde iets heel anders. De studenten discussieerden tien minuten lang, om de stelling zo scherp mogelijk te krijgen. Van den Brand, met een glimlach: „Ik was wel even blij verrast, ja.”

Deze week is in Tilburg de Pabo University begonnen, een samenwerking tussen Fontys Hogeschool en Tilburg University. Alleen leerlingen met een vwo-diploma kunnen er terecht; de studenten halen in vier jaar een pabo-diploma en een universitaire master. Academische pabo’s bestaan al; de opleiding in Tilburg onderscheidt zich door een master aan te bieden die losstaat van het onderwijs, bijvoorbeeld in culturele diversiteit.

De nieuwe opleiding begint in een studiejaar waarin de pedagogische academie voor het basisonderwijs te kampen heeft met 30 procent minder aanmeldingen. Dat is het gevolg van nieuwe toelatingseisen. Daardoor vallen vooral aspirant-instromers uit het mbo buiten de boot.

Droombaan

Met de nieuwe opleiding hoopt Astrid Venes, directeur van de Fontys Pabo’s, iets te doen aan het lage percentage vwo’ers dat leraar wordt. Dat ligt in Tilburg al jaren rond de 5 procent. „De sfeer is nog steeds: als je atheneum of gymnasium hebt gedaan, dan word je toch geen leraar?”

Dat bevestigt student Nadjezdja Osendarp (18). Ze wist al toen ze een klein meisje was wat ze wilde worden: juf op een basisschool. „Maar ik heb net mijn vwo achter de rug, en mijn omgeving riep steeds: je gaat toch geen hbo doen? En daar hadden ze een punt, ik wil mezelf gewoon zoveel mogelijk uitdagen. Daarom heb ik echt zin in dit jaar, ik word opgeleid tot mijn droombaan als juf, maar dan wel op een hoger niveau.”

Volgens directeur Venes staan er te weinig mannen en te weinig vwo’ers voor de klas. „De toelatingseisen op de reguliere pabo zijn nu strenger gemaakt, maar het zou ook goed zijn als er leraren komen die niet alleen goed les kunnen geven, maar ook gespecialiseerd zijn in bijvoorbeeld nieuwe media of kinderen uit andere culturen.”

Venes hoopt op de Pabo University leraren op te leiden die door hun specifieke kennis het onderwijs van binnenuit veranderen, doordat ze bijvoorbeeld kritischer naar de lesstof kijken.

Niet stoer

Over het Tilburgse universiteitsterrein loopt een groepje studenten, bijna allemaal rechtstreeks uit het vwo. Ze maken opnames van elkaar met een GoPro-camera, voor een filmpje dat ze moeten maken bij de start van het studiejaar. Niels Roelofs (21) begon na zijn vwo een studie bedrijfskunde, deed daarna bedrijfseconomie, maar dat werd tweemaal niks. Toen wees iemand hem op het onderwijs. „Aan een reguliere pabo zou ik nooit begonnen zijn, dat is geen uitdaging”, zegt hij. „Maar dit lijkt me wel wat. Kijk, volgens mij is het onderwijs al honderd jaar hetzelfde, en die sufheid wil ik veranderen.”

De Pabo University leidt nog niet tot een enorme toeloop van mannelijke vwo-leerlingen. Onder de elf aanmelders waren drie mannen. Volgens Astrid Venes betekent dit niet dat niemand op het vwo leerkracht wil worden. „We zijn laat gaan werven dit jaar, op de lange termijn mikken we op 25 studenten. Maar dat we slechts drie jongens hebben getrokken, valt mij ook tegen. Blijkbaar zit het imago dat het onderwijs niet stoer is en geen carrièremogelijkheden biedt ons nog steeds in de weg.”

Overigens, zegt Venes, is het niet zo dat de 30 procent studenten die nu minder op de reguliere pabo terechtkomt, moet worden opgevangen door vwo-leerlingen. „Een vwo’er is niet meteen een betere leraar. Maar we hopen wel dat de aanvullende kennis van onze studenten er straks voor zorgt dat andere leraren van hen kunnen leren.”

Voor Niels is dat allemaal nog ver weg. Hij heeft het filmpje opgenomen, binnenkort wacht zijn eerste stage. „Ik had nooit verwacht dat ik dit zou zeggen, maar ik heb echt wel zin om kinderen les te geven. En daarnaast haal ik nu binnen vier jaar ook gelijk een universitaire master.” Hij lacht: „Daar was mijn vader toch ook wel heel erg blij mee.”