Kijker ín het peloton en óp de baan

Uniek in het tennis: ESPN interviewt een speler tijdens de wedstrijd. Niet iedereen is er blij mee.

Boven: Coco Vandeweghe wordt tijdens de US Open 2015 geïnterviewd doorPam Shriver van ESPN. Midden: Een Tour de France-renner filmthet peloton via een camera op zijn stuur. Onder: Assistent-trainerHarry van den Ham (FC Utrecht) in de rust van een wedstrijd tegen ADO Den Haag. Screenshots ESPN / GoPro / FOX Sports

De Amerikaanse tennisster Coco Vandeweghe deed maandag in de eerste ronde van de US Open iets wat daarvoor nog niemand had gedaan. Het winnen van de eerste set tegen Sloane Stephens (6-4) was niets bijzonders, wel wat meteen daarna gebeurde. Vandeweghe ging zitten en gaf, tussen twee sets in, een interview.

De vraag dringt zich nu op: hoe dichtbij mag de kijker komen? Of, anders gesteld: hoe ver mag een uitzendende partij gaan om een sport aantrekkelijker te maken?

Want er zijn voorbeelden genoeg. In de Tour de France van deze zomer kregen renners cameraatjes mee, zodat valpartijen en sprints in beeld werden gebracht alsof je achterop op de fiets zat. FOX Sports filmt in sommige kleedkamers van eredivisieclubs en interviewt assistent-trainers in de rust. De Amerikaanse basketballer LeBron James droeg onlangs een microfoontje tijdens een belangrijke NBA-wedstrijd, waardoor de kijker hoorde hoe de topspeler zijn teamgenoten coachte – en zelfs wat dolde met mensen in het publiek. En golfliefhebbers konden meeluisteren toen Phil Mickelson en zijn caddy vooraf een belangrijke slag bespraken.

Conflicterende belangen

Zoiets kan alleen met medewerking van de sporter, en dat kan voor conflicterende belangen zorgen. De wielrenner wil best zijn sport attractief in beeld brengen, maar elk cameraatje maakt zijn fiets iets zwaarder – en hij moet er nog wel een berg mee beklimmen. De tennisser snapt dat het voor de kijker leuk is, maar wil niet uit zijn concentratie worden gehaald. En de voetballer verdient een belangrijk deel van zijn geld dankzij de verkoop van tv-rechten, maar als hij zijn frustratie de vrije loop laat in de catacomben, ziet de hele wereld het.

„We doen dit omdat we onze kijker zo dicht mogelijk bij de emotie van de wedstrijd willen brengen”, zegt Maarten van Rooijen van FOX Sports. „Zoals we nu zeggen: niemand weet wat er gaat gebeuren, maar als het gebeurt, zijn wij erbij.”

Al in 2010 introduceerde Eredivisie Live, de voorganger van FOX Sports, camera’s in de catacomben en kleedkamers van sommige clubs. Van Rooijen: „We komen daar alleen na expliciete toestemming van de club.” Ajax, Feyenoord en PSV willen de tv sowieso niet in de kleedkamer; bij de clubs die wel hebben ingestemd mag het alleen na een overwinning.

Niet storen

Nu is concentratie en rust in de tennissport een groter goed dan bij voetbal of wielrennen. Tijdens een tennisgame wordt het publiek zelfs geacht stil te blijven, terwijl langs de kant van de weg en op de tribune van alles wordt geschreeuwd. Misschien dat de weerstand vanuit de tenniswereld na het mini-interview – het duurde slechts 32 seconden – daarom zoveel groter was. Caroline Wozniacki, nummer 5 van de wereld, reageerde stomverbaasd. Ze twitterde: „Zag ik Coco nou middenin de wedstrijd een interview doen? Je wilt je dan toch op de wedstrijd concentreren?” Roger Federer en Serena Williams lieten meteen weten niet aan zoiets mee te willen werken. Sportcolumnist Bill Dwyre van de Los Angeles Times vond dat „een grens is overschreden”. Hij stelde cynisch: „De wedstrijd doet er niet meer toe. Het gaat er alleen nog maar om hoe de wedstrijd wordt gepresenteerd.”

Zo kijkt Raemon Sluiter er niet naar. De oud-tennisser en huidig coach van Kiki Bertens vond het „vooral erg leuk” om te zien. „Ik denk dat dit heel goed is. Mensen zeggen vaak dat spelers van nu karakter missen. Dat hebben ze juist wel, alleen moeten we dat duidelijk maken. Dus geef de kijker meer achtergrondinformatie, of geef topspelers een eigen liedje en een bijnaam als ze de baan opkomen, zoals bij het darten.” Ook zo’n mid match-interview kan helpen, denkt Sluiter. Hij zou zelf ook hebben toegezegd. „Maar wel wat later in m’n carrière, toen ik meer ervaren was en minder snel van slag raakte.”

Adrenaline

Het interview met Vandeweghe was interessant. Niet om wat ze zei (dat waren platitudes over ‘druk zetten’, en ze zou later zeggen dat ze totaal vergeten was hoe het gesprek verlopen was), maar om hoe we haar zagen praten: middenin de wedstrijdspanning, vol adrenaline. Ze sprak snel en verbeten en bleef maar trillen met haar rechterbeen. Dát was dus hoe een topsporter zich gedraagt tijdens een topprestatie. Heel anders dan we haar naderhand op een persconferentie zouden hebben gezien.

ESPN-interviewster Pam Shriver, zelf oud-tennisster, had het Vandeweghe een dag eerder al gevraagd. Die zegde toe, maar ze spraken af dat ze Shriver ook twee seconden van tevoren nog mocht afwimpelen, als ze er op het moment zelf geen zin in had.

In de rest van het toernooi (de US Open duurt nog tot 13 september) wil ESPN het vaker proberen. Volgens de sportzender zijn twaalf tot vijftien spelers benaderd, van wie ongeveer de helft er open voor staat. Het gaat alleen door als ook de tegenstander er akkoord mee is gegaan.

Als het aan Raemon Sluiter ligt, houdt het de niet-fanatieke kijker langer bij een wedstrijd. „Je hoort soms: het begin van de set hoef ik niet te zien, dus ik ga even zappen. Maar wie weet zegt zo’n speler: ik vind die vent zo’n irritante backhand hebben, ik ga nu alles op z’n forehand slaan. Dan blijf je toch wel even hangen.”

    • Peter Zantingh