Groningers verdienen snelle uitvoering ‘aardgasvonnis’

Het is een bijzondere uitspraak die de rechtbank Noord-Nederland gisteren deed. Een vonnis dat de bewoners van het aardgasgebied in Groningen een grote, zij het voorlopige overwinning bezorgde. De schade aan hun huizen die het gevolg is van het feit dát ze in dit gebied wonen, moet worden vergoed.

Het gaat hierbij dus niet om de schade die daadwerkelijk is opgetreden in de vorm van scheuren, verzakkingen en dergelijke. Evenmin om de schade die blijkt als het huis bij verkoop minder opbrengt dan eerder getaxeerd. Voor deze situaties zijn al schaderegelingen. Het gaat hier louter om de waardedaling. Of de woning wel of niet verkocht wordt door de eigenaars – onder wie ook woningcorporaties – doet er niet toe.

Het voorlopige karakter van deze zege voor de huiseigenaren zit hem in de vraag of de tegenpartij, de NAM, in hoger beroep gaat. Dat maakt de uitkomst ongewis en geeft in elk geval vertraging. De NAM heeft drie maanden de tijd om over het beroep na te denken. Bovendien zal, ook bij prompte uitvoering van het vonnis, er nog veel tijd heengaan met procedures die eigenaren individueel moeten aanspannen. Daarbij moet de waarde van hun woning worden vastgesteld, alsmede de omvang van de daling die is veroorzaakt doordat het in dit door aardbevingen getroffen aardgasgebied staat. En: hoe groot is het gebied eigenlijk dat direct of indirect schade lijdt door de aanwezigheid in de buurt van aardgas?

Het bedrijfsbelang van de NAM – en de raad van bestuur hoort dat voor ogen te houden – kan vergen dat het bedrijf in hoger beroep gaat. Maar er is een andere belanghebbende, die ook tot de verliezers kan worden gerekend, en die daar weleens heel anders over kan denken. De staat. Het leeuwendeel van de winst die de NAM boekt, een bedrijf waarvan Shell en ExxonMobil elk voor de helft eigenaar zijn, gaat naar de rijksoverheid: de bekende aardgasbaten. Minder winst voor de NAM, als gevolg van minder gaswinning maar ook van hogere schadevergoedingen, betekent een lagere afdracht aan de schatkist.

Dus ook de minister van Financiën, Dijsselbloem (PvdA), en zijn collega die over energie gaat, Kamp (VVD), zijn betrokkenen bij deze uitspraak en een eventueel beroep. Maar hun controleurs, de leden van de Tweede Kamer – tevens degenen die ook over de stand van de rijksbegroting oordelen – tonen zich in meerderheid (PvdA, PvdA, SP, CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks) ingenomen met het vonnis. Voer het zonder dralen uit, in het belang van de al zo getroffen bewoners, daar komt hun reactie op neer. Het lijkt dus logisch dat het kabinet die boodschap overbrengt aan de NAM.