Weemoed naar harde seks in kleine bioscoopzalen

‘I remember sex’ zong singer-songwriter Loudon Wrainwright III op zijn album Older Than My Old Man Now. „I remember sex. And when we went to bed sometimes we didn’t sleep at all – we just had sex instead.”

Die nostalgie naar de vleselijke genoegens lijkt ook greep te hebben op de filmkunst. Love, de lauw ontvangen nieuwe film van regisseur Gaspar Noé, die op expliciete wijze de liefde van twintigers Electra en Murphy in beeld brengt, is een film die bol staat van de nostalgie. Niet alleen omdat het een film is van een maker die met zijn 51 jaar al lang niet meer zo jong is als zijn hoofdpersonen, de film hunkert ook nostalgisch naar de tijd dat film nog een baanbrekend, geruchtmakend medium was.

Zo bezien is het een zegen dat Love van de Franse filmkeuring na een paar draaiweken alsnog alleen te zien mag zijn vanaf 18 jaar. Dat zorgde voor enige ophef in Frankrijk. Tot genoegen van een van de producenten van Love, Vincent Maraval, die op Twitter jubelde: „Slechte publiciteit is ook publiciteit.”

Noé maakte van zijn hoofdpersoon Murphy een aspirant-filmmaker. Hij heeft zo een goed excuus om te refereren aan zijn filmhelden, zoals Andy Warhol die zijn films zoals Blow Job maakte in een tijd dat zulke acties nog wel echt opmerkelijk waren. Tegenwoordig moet een expliciete film het vaak hebben van opgeklopt rumoer. Zie de ingewikkelde manoeuvres van Lars von Trier rond de verschillende versies van Nymphomaniac – met digitaal in elkaar geknutselde seksscènes. Eerst was er een versie die nadrukkelijk niet door hem was goedgekeurd, gevolgd door allerhande versies die wél zijn goedkeuring konden verdragen. Weinig mensen konden zich er echt druk om maken.

De gouden jaren van de taboedoorbrekende cinema lagen in de jaren zestig en zeventig. Hedendaagse regisseurs grijpen daar meer of minder expliciet op terug. Rond expliciete arthouse hangt een archaïsche sfeer – niet bevorderlijk voor de opwinding. Toch is het niet zo dat er geen grappige, boeiende, originele en opwindende seksscènes meer worden gemaakt. Alleen zijn die momenteel eerder te zien op televisie. De liefde tussen Hannah en Adam in de serie Girls van Lena Dunham heeft een reeks opmerkelijke bedscènes opgeleverd, die niet voldoen aan het geijkte stramien, maar de onhandigheid, gêne en opwinding vangen op een manier die voor televisie nieuw is. Pas door de opkomst van betaalzenders is er meer mogelijk met naakt in televisieseries. Seks op televisie is nog betrekkelijk nieuw, seks in de bioscoop is oud.

    • Peter de Bruijn