Start-up beginnen? Doe het nu

Beeld NRC Q

De aankondigingen volgden kort na elkaar. Eerst was daar de Duitse mega-investeerder Klaus Hommels, die bekend maakte dat hij 350 miljoen euro in een nieuw investeringsfonds steekt voor (voornamelijk Europese) digitale start-ups. Enkele dagen later kondigden mediamagnaat Joop van den Ende en zakenman Hubert Deitmers aan onder de noemer Endeit Capital 107 miljoen groeikaptaal beschikbaar te stellen voor internetbedrijven.

Toeval, natuurlijk. Maar ook tekenend. Voor start-ups zijn het gouden tijden, met name dankzij private investeerders. Die kijken lang niet alleen meer naar de Verenigde Staten: de ogen zijn nu ook op Europa gericht.

Al miljarden opgehaald

Waarom? Het korte antwoord: geld. Door de nog altijd lage rente zoeken investeerders manieren om meer rendement uit hun vermogen te halen. Het risico van investeren in start-ups is hoog, maar dat kunnen de opbrengsten ook zijn. Daarbij worden ze gelokt door jonge bedrijven als taxi-app Uber, AirBnB en Snapchat, die in waarde de miljard euro al ruim zijn gepasseerd. Van deze zogenoemde ‘unicorns’ zijn er inmiddels ruim honderd.

En die zitten niet alleen meer in Silicon Valley. Neem het Zweedse Spotify of de Nederlandse betaaldienst Adyen.

Alleen al in de eerste eerste helft van dit jaar haalden start-ups wereldwijd zo al circa 60 miljard dollar (53 miljard euro) op, blijkt uit een onlangs verschenen rapport van KPMG. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Het merendeel (37,5 miljard dollar) werd in de VS geïnvesteerd. Maar ook in Europa spreekt KPMG met 6,6 miljard aan investeringen, onder meer voor Delivery Hero en het Twentse Dealerdirect, van een ‘recordbedrag’.

De stijgende interesse in Europese ondernemingen blijkt ook uit de forse bedragen die durfinvesteerders als Hommels weten binnen te slepen. Alleen al in het afgelopen kwartaal werd gezamenlijk 2 miljard dollar in dergelijke Europese fondsen geïnvesteerd, volgens database Dow Jones Venture Source: een stijging van ruim 60 procent ten opzichte van vorig jaar. Al is dat nog altijd een fractie van de 12,9 miljard van Amerikaanse fondsen.

Top vijf meest actieve Europese durffondsen volgens KPMG:

  • High-Tech Gruenderfonds
  • Mercia Fund Management
  • Earlybird Venture Capital
  • North West Fund for Biomedical
  • Northzone Ventures

Groeiende belangstelling voor durfkapitaal

Maar niet alleen private investeerders hebben steeds meer interesse voor start-ups; ook onder pensioenfondsen en hedgefondsen groeit de belangstelling voor durfkapitaal. En onder grote bedrijven. Voorbeelden als Google Ventures en IBM Capital Venture Group zijn bekend, maar ook dichter bij huis wordt het ene na het andere fonds opgericht. Zoals dat van uitzendbureau Randstad (50 miljoen euro) en energiebedrijf Eneco (100 miljoen).


De Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen is (vooralsnog) de enige organisatie die probeert bij te houden hoeveel geld kapitaalfondsen van bedrijven besteden aan start-ups. Hun gegevens zijn alleen niet compleet.

De meest recente toevoeging aan deze rij: KPN Ventures. Het investeringsfonds van het gelijknamige telecombedrijf, goed voor 35 miljoen euro, nam onlangs een minderheidsbelang in de Franse start-up Actility; een platform aanbieder voor The Internet of Things. Met dergelijke investeringen in jonge bedrijven proberen corporates als KPN hun concurrenten voor te blijven. Of, zoals financieel topman Jan Kees de Jager schreef:

“We leven in een wereld waarin technologische innovaties elkaar steeds sneller opvolgen en klantgedrag snel verandert. [...] In dit speelveld is het meer dan ooit belangrijk om samen te werken met flexibele en innovatieve spelers en betrokken te zijn bij nieuwe ontwikkelingen.”

Al lijkt het erop dat Nederland hier door Duitsland wordt afgetroefd: Rocket Internet, het internetconcern achter onder andere Zalando, zou investeerders aan het zoeken zijn voor een nieuw groeifonds. De verwachte omvang: 1 miljard euro.